Solucan Gübresi Bilgi Portalı 06 Aralk 2016

Vermikompost Ve Solucansuyu Hazırlama Süreci

Vermikompost Ve Solucansuyu Hazırlama Süreci

Öncelikle bazı terimleri anımsayalım:

VERMİTEKNOLOJİ: Organik atıkların, solucanların faaliyetleri sayesinde vermikültür, vermikompostlama ve vermikoruma şeklinde üç ana bileşeni içeren yararlı ürünlere dönüşmesi sürecine denir.

 VERMİKOMPOST HAZIRLAMAK İÇİN ÇUKUR ÖLÇÜLERİ:

clip_image002

Uzunluk: Olanak ve kullanım rahatlığına göre belirlenebilir.

Genişlik: 1 metre ile 1.25 metre arası

Yükseklik: 0.75 metre ile 0.90 metre arası

 Çukurun zemini sıvanmış olmalıdır. Aksi halde solucanlar kaçabilir. Duruma göre çukurun dış duvarları etrafına (eğer bölgede çok fazla böcek nüfusu varsa) kanal yapılmalıdır.

VERMİKOMPOSTLAMA:

 Organik atıkların solucanların faaliyetleri sonucu vermikomposta dönüşme süreci olarak tanımlanabilir. Bu süreç diğer bir deyişle, solucanların çürüyen organik atıkları yiyerek geriye vermikompost adını verdiğimiz ürünü bıraktıkları gelişmiş bir kompost tekniğidir. Beslenme süresince solucanlar atıkların 5-10%’unu kendi tüketimleri ve büyümeleri için kullanırlarken geri kalan kısmı ise dışkı olarak dışarı atarlar.

 ORGANİK ATIKLARIN ÖN İŞLENMESİ:

 İlk olarak plastik, taş ve ayrışamayan ağaç parçaları ayrılır ve geri kalan atıklar eğer mümkünse böcek nüfusunu en aza indirmek için toprağa serilir ve iki gün boyunca güneşe maruz bırakılır.

 VERMİKOMPOSTLAMA İÇİN GEREKENLER:

 1. Kap seçimi: kullanılacak olan kap herhangi bir boyut ve şekilde olabilir. Kap seçimi vermikompost üretimi yapmayı düşünen kişini tercihine göre plastik, toprak veya beton kaplardan biri olabilir (burada söylenmek istenen toprak güveç kap ve/veya beton havuzlardır).

2. Yataklama Malzemesi: 80% organik atık ve 20% hayvan gübresinden oluşan ön ayrışmadan geçmiş atıklar kullanılabilir.

3. Nem İçeriği: Vermikompost üretimi süresince nem oranının 30-40% arasında olması sağlanmalıdır.

4. Isı: Gıda atıkları için en uygun sıcaklık 20-30 0C arasında olmalıdır.

5. Gıda Atıkları Örtüsü: Su kaybını ve solucanların istenmeyen göçünü önlemek ve solucanlar ışıktan hoşlanmadıkları için daha rahat beslenmelerini sağlamak amacıyla gıda atıklarının üstünü çuval çanta veya siyah örtü ile kapatmalısınız.

6. Doğru Tipte Solucan Seçimi: En önemli ve uygun solucanlar aşağıdakilerdir:

Egzotik Solucanlar: worm type

        a) Eisenia foetida- Red worm, tiger worm

        b) Eudrillus euginae- Night crawler

Yerel Solucanlar:

       a) Perionyx excavates

       b) Perionyx sansbaricus

7. Elek: 3-4 mm.

8. Paketleme: H.D.P.E (High Density Polyethylene – Yüksek yoğunluklu Polietilen) malzemesinden üretilmiş malzemelerle ya da plastik poşetlerle yapılmalıdır.

9. Kova ve Sulama Kovaları

10. Çapa ve Tırmık ve diğer malzemeler

VERMİKOMPOST ÜRETİM SÜRECİ

1. Organik Atıkların Ön İşlenmesi:

 Ön işlemden geçirilecek olan gıda atıklarının uzunluğu 2m, genişliği 1-1.5m ve yüksekliği 0.9m-1m olan toprak bir çukurda önceden çürütülmesi gerekir. İlk olarak bir tabaka organik atık, onun üzerine de bir tabaka inek gübresi serilir. Bu işlem yapılırken 80% organik atık ve 20% hayvan gübresi dengesi korunmalıdır. Çukur aynı şekilde tekrarlanarak doldurulur ve en sonunda en üst tabaka ince bir inek gübresi katmanıyla örtülür. İklim koşullarına göre çukuru 20-30 gün kadar beklemeye bırakılır. Zamanı geldiğinde çukura konan maddeler kısmen ayrılmaya başlamış ise yığın dikey boyutta kesilerek solucanların besleneceği yere alınır. Burada dikkat edilmesi gereken şey yığının yatay değil dikey kesilmesidir. Böylece solucanlar için daha homojen bir yem elde etmiş olacaksınız.

 2. Solucan Çukurunun Hazırlanması:

 Kısmen ayrışmış malzemeleri solucan çukuruna aktarmadan önce çukurun tabanına yaklaşık 5 cm kalınlığında saman ile kaplayınız ve daha sonra bunun üzerine malzemeyi koyunuz. Çukuru tamamen değil, üstten 10 cm kadar boşluk kalacak şekilde doldurmaya dikkat ediniz. Eğer varsa çukurda kalan büyük ve ayrışmayan plastik maddeler, dal parçaları vb malzemeleri ayırın ve çukurun yüzeyini düzleştirin.

 3. Solucanların Sisteme Aktarılması:

 Malzemenin durumuna göre yaklaşık 5-10 gün içinde solucanla sisteme aktarılabilir. Her bir metrekareye yaklaşık 2000-3000 adet solucan yeterli olacaktır ancak daha fazla olmasında da bir sakınca yoktur. Daha sonra sistemin nemini dengede tutmak için düzenli sulama yapılmalıdır.

 4. Vermikompostun Hasat Edilmesi:

 Solucanlar en üst yüzeyde yer alan maddelerle beslenirler. Verilen gıda maddeleri, kullanılmış çay posası gibi tanecikli ve siyahımsı bir hal aldığı zaman artık vermikompost üretiminin tamamlandığı ve hasat edilme zamanının geldiği anlaşılmalıdır. Biten bu malzemeyi içinde solucan barındırmayan en dibe doğru giderek ayırın ve tümsek haline getirerek bir köşede 2-3 gün bekletin. Böylece solucanlar en dibe kaçmaya başlayacak ve vermikompostun hasat edilmesi daha kolay olacaktır.

 5. Kurutma ve Eleme:

 Güneş ışığı kokonlara zarar verebileceğinden ötürü vermikompost kesinlikle gölgede kurutulmalıdır. Kurutulan vermikompostun nem oranı  % 20-25 civarında olmalıdır. Bunu en kolay ölçmek için küçük bir vermikompost topu yapın, eğer top hemen dağılırsa nem oranı % 20-25 civarında demektir. Bu durumda 3-4 mm’lik elekle vermikompostu elemeye başlayabilirsiniz. Elenmiş ürün artık kullanıma hazırdır. Elek üstünde kalan malzemeler ise vermikompostlama sistemine yeniden katılabilir.

 6. Paketleme:

Elenmiş vermikompost artık paketleme hazır demektir. İhtiyaca göre 1-2,- kg.lik küçük plastik torbalarla paketlenebileceği gibi daha büyük miktarlar için H.D.P.E torbalarla da paketleme yapılabilir.

 7. Vermikompost Yataklarının Bakımı:

  • Solucanlar sisteme aktarıldıktan sonra düzenli sulama sistemin nemini sabit tutmak için önemli bir şarttır. İlkim şartlarına göre 1-2 kez sulama gerekebilir.
  • Yaz aylarında yatakların üzeri çuval bezi örtüsü ile kapatılması temel öneme sahiptir. Bu önlem, hem nem kaybını önleyecektir hem de solucanların aksi yönde yataklardan kaçmasını engelleyecektir.
  • Vermikompostu hasat ettikten sonra eğer solucan yem malzemesi yoğun bir biçimde ise bir çubukla gevşetiniz. Yemi solucanlar yoğun bir şeklide sıkı iken vermeyiniz.
  • Biten vermikompostun düzenli olarak hasat edilmesi solucanların beslenme verimliliğini de arttıracaktır.
  • Hemen hemen bütün solucanlar yataklamaya eklenen en son besin tabakasında toplanacaktır. Bu nedenle hasat öncesi bu en üst tabakayı içindeki solucanlarla beraber başka bir başlangıç yatağına aktarabilirsiniz.

 SOLUCANSUYU

vermiwash-250x250Yaprak püskürtme gübreleri bitki yetiştirme uygulamalarının bir parçasıdır. İçerisinde solucan yaşayan topraklar solucanlar tarafından açılan tünellere sahiptir. Drilosfer (drilospheres) de denilen bu tünellerde oldukça yoğun bir bakteri zenginliği söz konusudur. Bu tünellerden geçen sular, tünel yüzeyinde yer alan besin ve mikroorganizmaları bitkilerin köklerine doğru götürüler. İşte iyi bir yaprak püskürtme gübresi olan solucansuyu da bu prensiple hazırlanmaktadır. Bu anlamda solucansuyu, solucanlardan elde edilen ve esas olarak yaprak püskürtme gübresi olarak kullanılan sıvı bir gübredir. Azot, Fosfor, Potasyum ve diğer mikro besinlerin yanı sıra oksin ve sitokinin gibi bitki büyüme hormonları içerir.

Solucanın faaliyeti sonucu oluşan kanallardan geçen suyun toplanmasıyla elde edilen solucansuyu çok faydalı bir püskürtme gübresidir. Solucansuyunun sucul verimlilikteki ve çim bakımındaki faydası mükemmeldir. Solucansuyu bileşiği, fidan yetiştiriciliği, çim ve orkidelerde oldukça etkilidir.

Hazırlama Yöntemi:

clip_image001

1. Yeterince büyük olan plastik bir varil, kova veya toprak çömlek kullanabilirsiniz.
2. Kabın taban kısmına musluk takabilmek için bir delik açın.
3. Varilin tabanına en alt katman olarak 10-15 cm yüksekliğinde çakıl taşları veya ince kırılmış tuğla parçaları koyun.
4. Çakıl taşları katmanının üzerine 10-15 cm yüksekliğinde kaba kum katmanı ekleyin.
5. Bu aşamada iki tür uygulamadan birini tercih edebilirsiniz:

     a.Birinci uygulamada, varildeki kum katmanının üzerine 40-45 cm yüksekliğinde yarı ayrışmış organik atıkları koyup, su kullanarak farklı katmanları nemlendirin.

     b.İkinci uygulamada ise çakıl taşları ve kaba kum katmanının üzerine tınlı kum ekleyin ve bu tabakanın üzerine de sığır gübresi tezeği ve saman ekleyerek hafifçe sulayarak nemlendirin. İhtiyaca göre sığır gübresi tezeği ve saman dönemsel olarak değiştirilebilir. Tüm sistem ise 10 veya 12 aylık kullanımdan sonra bütünüyle boşaltılıp yeniden tesis edilebilir. (Not: Bu uygulamada 250 litrelik varil baz alınmıştır.)

6. Yine bu aşamada 5 nolu maddedeki iki ayrı duruma göre iki farklı uygulama mevcuttur:

      a.Eğer 5.a uygulamasını tercih ediyorsanız varile 2000 adet kırmızı (vermikompost solucanı) solucan ekleyin.

     b.Eğer 5.b uygulamasını tercih ediyorsanız çakıl taşları ve kaba kum katmanının üzerine eklediğiniz tınlı kuma yarı yarıya yüzey solucanı (epigeic) ve yüzey-altı solucanını (anecic) karışık olarak ekleyin.

7. Solucan suyunu sürekli olarak elde etmek için dibinde delikler bulunan bir kova temin edin. Kovanın dibindeki deliğe pamuk fitili gibi bir malzeme koyabilirsiniz. Böylece kovadaki su yavaş yavaş damlayacaktır. Devam eden bu aşamada 5 nolu maddeye göre iki farklı uygulama mevcuttur:

     a.Eğer 5.a uygulamasını tercih ediyorsanız, kovadan damlayan sudan varile düzenli olarak günde ortalama 4-5 litre su dolmasını sağlayın.

     b.Eğer 5.b uygulamasını tercih ediyorsanız, varile taktığınız musluğu sonraki 15 gün boyunca açık tutarak, her gün nemi korumak için sisteme düzenli olarak su ekleyin. 16. gün musluğu kapatıp varilin üstüne dibinde delik bulanan kovayı asarak düzenli olarak (günlük ölçü olarak kullandığınız varilin 1/50’si kadar) damlama sulama yapılmasını sağlayın.

8. Kompostun içinden ve solucanların açtıkları tünellerden süzülerek dipte toplanan bu suyu, yani solucansuyunu varilin dibindeki musluğu açarak günlük olarak hasat edebilirsiniz. Bu aşamada yine 5 nolu maddeye göre iki farklı sonuç olacaktır:

     a.Eğer 5.a maddesini tercih ediyorsanız, varilin üstünde aslı duran kovaya ekleyeceğiniz suyun belirli bir ölçüsü olmadığından 10-15 gün sonra varilin içinde oluşmaya başlayacak olan solucansuyunu sürekli olarak solucan hasat edebilirsiniz.

     b. Eğer 5.b uygulamasını tercih ediyorsanız, 16. gün itibariyle varilin üstündeki kovaya koyacağınız su varilin 1/50’si kadar olduğu için, suyu geceden koyup sabah da varilin altındaki musluğu açarak günlük olarak belli ölçüde solucansuyu hasat edebilirsiniz.

Solucansuyunun Uygulaması:

1. Gün sonuna doğru akşam saatlerinde yapraklara püskürtme yöntemiyle kullanmak üzere 1 litre solucansuyunu 4-5 litre suda seyreltin (bazı kaynaklarda bu oran 10% olarak belirlenmiştir).

2. 1 litre solucan suyu, 1 litre inek idrarı ve 10 litre su karışımı hem biyo-pestisit hem de sıvı gübre olarak kullanılabilir.

 Faydaları:

Bitkiler için bir çeşit tonik özelliği taşırlar. Ayrıca birçok hastalığın baskılanmasını sağlama özeliğine sahiptir. Elde edilen solucansuyu renk olarak koyu bal rengindedir. Solucan suyu heterotrofik bakteriler, mantarlar, azot fiske eden bakteriler ve fosfat çözücüler içeren aktinimiçetleri bünyesinde barındırır.

Solucansuyunun enzimler, hormonlar ve vitaminler ile zenginleştirilmiş olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan bir analiz sonucu aşağıdaki gibidir:

pH 7.48 +/- 0.03
Electro conductivity dS/m 0.25 +/- 0.03
Organic Carbon % 0.008 +/- 0.001
Total Kjeldhal Nitrogen % 0.01+/- 0.005
Available Phosphate % 1.69+/-  0.05
Potassium (ppm) 25 +/-  2
Sodium (ppm) 8 +/- 1
Calcium (ppm) 3 +/- 1
Copper (ppm) 0.01 +/- 0.001
Ferrous (ppm) 0.06 +/- 0.001
Magnesium (ppm) 158.44+/-  23.42
Manganese (ppm) 0.58 +/- 0.040
Zinc (ppm) 0.02 +/- 0.001
Total Heterotrophs (CFU/ml) 1.79 x 103
Nitrosomonas (CFU/ml) 1.01 x 103
Nitrobacter (CFU/ml) 1.12 x 103
Total Fungi (CFU/ml) 1.46 x 103

Derleme ve Çeviri: Savaş

                                                                                                                                            

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz