Solucan Gübresi Bilgi Portalı 22 ubat 2017

Vermikompost Üretimi Ve Kullanım Alanları – 3

Vermikompost Üretimi Ve Kullanım Alanları – 3

Vermikompost Üretimi Ve Kullanım Alanları – 3

Biraz da solucanlara değinelim…

Kokon, Yavru, Genç ve Erişkin Solucanlar Hakkında Her Şey

Kokonlar:

Kokonlar, küçük limon sarısı renginde ve şeklinde olan ve solucanların çiftleşme sonucunda ürettikleri kozalardır. Boyutları yaklaşık ‘O’ harfi kadardır. Solucanların biyolojisi ve ekolojisi konusunda C. A. Edwards ve P.J. Bohlen, Eisenia Fetida türü solucanın yılda 198 tane kokon üretebileceğini belirtmektedir. vermikompost vermikompost

kokon

kokon

Gebelik 11 haftalık bir süre içinde meydana gelir. Kokonlar mukus sayesinde sertliklerine kavuşurlar ve aynen bir kuş yumurtasında olduğu gibi içerisindeki bebek solucanlar için gerekli olan her türlü besin maddesini içerirler. İçinden ortalama üç yavru çıkar.

İklim koşulları kokon üretimini doğrudan etkiler. Örneğin kapta çok az nem varsa solucanlar üreme işini durduracaklardır. En yüksek üretim hızı ortam zemini ve hava sıcaklığı 18 ile 27 santigrat derece arasında ve çevresel nem oranı da 80-90% arasında iken gerçekleşir. Yani ortamın nemi sıkılmış bir süngerin nemi kadar olmalıdır.

Ortam koşulları yaşamak için uygun değilse, kokonlar bilindiği kadarıyla aşırı kurak koşullarda olumsuz etkilenmeden 3 yıldan fazla yaşayabilmektedir. vermikompost vermikompost vermikompost vermikompost vermikompost

yavru solucan

Yavrular:

Solucan kabının koşullarına bağlı olarak, nem ve ısı gibi, yavrular 53 ile 75 gün arasında cinsel olarak erişkin solucan halini alırlar. Bir solucanın neslinin erişkin hale gelme süreci herhangi bir yerde genel olarak 3 ile 5 aya arasında gerçekleşmektedir.Bir kokonun çiftleşme sonrası oluşması ve yavruların çıkması ortalama 5 ile 11 hafta arasında gerçekleşmektedir. Yeni doğmuş olan bir yavru solucan ince, beyaz ve ipliksi bir canlı gibidir. Ortalama 8 saat içerisinde yavru solucanların hemoglibinleri kendilerini var etmeye başlarlar ve solucanlar soluk pembeden tuğla kırmısızına doğru renklerini kazanırlar. vemikompostvermikompost

Yavru solucanlar oldukça narindirler. Bu nedenle solucan kabının içiyle uğraşırken mutlaka eldiven kullanın. Çünkü cildinizin ter bezi gözeneklerinden çıkacak ola sıvı, yani ter onlara temas ederse onlara zarar verebilir.  vermikompost vermikompost vermikompost 

Gençler:

genç solucanRed wigglers türü solucanlar için gençlik, büyüme çağı, kısa süren bir evredir. Bu evre süresinde solucanların temel prensipleri olan yeme faaliyeti yerine getirildiği sürece solucanlar günlük olarak uzarlar.

Birçok diğer canlıda olduğu gibi  Eisenia Fetida türü solucanlarda da cinsel üreme faaliyeti soğuk hava koşullarında yavaşlar ve ertelenir, fakat büyüme aktiviteleri durmaz. vermikompost

Genç solucanlar erişkin solucanlardan kolaylıkla ayırt edilebilirler. Tepeden tırnağa aynı formdadırlar ve erişkin solucanlarda olduğu gibi clitellium adlı halkaları yoktur. Erişkin solucanlarla aynı renktedirler ve belki biraz daha geniş olabilirler. vermikompost

Erişkinler:

Vermikompost

Erişkin solucanlar belirgin bir biçimde clitellum adlı halkaları ile ayırt edilebilirler. Clitellum adlı halkanın varlığı solucanların cinsel erişkinliğe ulaştığını gösterir. Solucanların boylarının 10 ile 17 cm arasında değişmesine neden olan beslenme düzeni boylarının uzunluğu konusunda kilit rol oynar. Solucanların kısa boylu ve küçük olmaları yanlış bir durum değildir ancak küçük ve kısa solucanlar daha küçük kokonlar ve daha küçük yavrular dünyaya getirirler.

Solucanlara kesin yaşam ümidi verebilecek kanıtlanmış net deliller yoktur. Ancak yine bakımı iyi yapılmış bir solucan kabı solucanlarınızın 5 yıl veya daha fazla bir süre yaşamalarını sağlayacaktır.

Solucanların Üremesi:

Bir çok solucan hermafrodittir, yani her biri hem erkek hem de dişidir. Ancak yine de kendi kendilerini dölleyemediklerinden üreme için bir diğer solucana ihtiyaç duyarlar. vermikompost

Yine de bazı tür solucanlar kendi kendilerine üreyebilirler. Bu tür solucanlara Parthenogenik denir: yani üreme için çapraz döllenmeye ihtiyaç duymazlar. Eisenia Fetida türü solucan Parthenogenik değil Hermafrodittirler.

Bir solucan eğer üremeye hazır değilse vücut segmentleri baştan aşağı aynı formdadır. Üremeye hazır duruma geldiklerinde ise vücutlarının 1/3’lük kısmında yer alan ve Clitellum adlı verilen şişkin bir halkaları olur. Clitellum solucanın vücuduna sarılmış şişkin bir bant gibidir. Bu bölüm, Clitellum, kokonlar üretimi için gerekli olan mukusu salgılar. Solucanlar Clitellum’ları üzerinden bir araya gelip saç benzeri olan küçük kılları ile birbirlerine sımsıkı sarılırlar. Birbirlerine tutunduktan sonra karşılıklı olarak sperm aktarımında bulunurlar. Aynı zamanda solucanların yan taraflarında bulunan oluklar daha sonra kullanılmak üzere sperm veziküllerine sperm sıvısının aktarımını sağlarlar. Her solucan kendi etrafını saracak şekilde mukus salgılamaya başlar. vermikompost vermikompost vermikompost 

Yaklaşık 3 saat boyunca birleşme sürdükten sonra, solucanlar ayrılmaya başlarlar. Her bir solucan üzerindeki mukus, halkayı bir kokon olarak dönüştürüp vücuttan atmak için sertleşmeye başlar. Bu süreç boyunca sperm sıvısı, yumurta ve amniyotik sıvı bu mukus halkası içinde depolanırlar. Halkalar solucanların ağzından çıkacakları zaman ağızları mühürlenerek limon şeklini alırlar ve renkleri sarımsı bir renge dönüşerek kokonları oluştururlar. Yaklaşık 1 haftalık bir süreç sonunda kokonlar koyulaşarak yakut kırmızısı bir renge bürünürler ve yavrular olgunlaşmaya başlar.

Bu noktada kalsiyumun solucanların beslenmelerinde önemli bir rol taşıdığını belirtmek gerekir. Kalsiyum olmadan solucanlar üreyemezler. Birçok durumda solucanlara verdiğiniz yiyecekler yeterli kalsiyuma sahiptirler. Fakat yine de solucanları yeterli miktarsa kalsiyuma sahip olmalarını sağlamak için üç değişik yöntem vardır.

    1. Yumurta kabuklarını olabildiğince ufaltarak solucan kabınıza ekleyebilirsiniz.

   2. Kalsiyum içerikli antiasit tabletini iyice ezerek solucan kabına haftada bir çay kaşığı ekleyebilirsiniz.

   3. Tarım kireci (Kalsiyum Karbonat) veya Dolomit (Kalsiyum Magnezyum Karbonat) alarak haftada bir çay kaşığı ekleyebilirsiniz. vermikompost vermikompost vermikompost 

Uyarı: Kireç kaymağı, sönmüş kireç gibi inşaat kirecini kesinlikle kullanmayın. Aksi halde solucanlarınızı öldürürsünüz.

Solucanların Bünyesinde Bulunan Bakteri ve Enzimler

Solucanların gastrointestinal (mide-bağırsak) sistemlerinde bir çok küçük organizmalar, bakteriler, mantarlar, aktinomisetler (actinomycetes: Uzun süre mantar sanılan ve miçelyumları mantarı andıran flamentöz şekilli bakteri sınıfı), enzimler ve tek hücrelileri barındırmaktadırlar. Bu canlılar solucanların tükettikleri atık gıdaların sindirilmesini sağlamaktadırlar. Bu canlılar mikroskobik boyutlardadır ve tek bir solucanda yüz binlercesi bulunmaktadır.

Solucanlar, içeriğinde bir insektisid ve bir de antibiyotik bulunan ve kendi yaşamlarına yardımcı olan sayısız enzim üretirler. Bu enzimler solucanların, bağırsaklarında üretilen mukus ile birlikte, yedikleri gıdaların emülsiyon haline veya sıvı benzeri bir biçime dönüşmesini sağlarlar ve anüsten çıkan dışkıyı çevrelerler. Bitkiler kökleri aracılığıyla bu böcek öldürücü ve antibiyotik enzimlerin emilimini sağlayabilirler. Daha da ötesi, bitkiler süre giden böcek ve hastalıkları savuşturma çabasında da bu enzimlerden ileri derecede faydalanırlar. Bu enzimler aynı zamanda, solucan kompostu kabıyla uğraşan biz insanların da zararlı bakterilerden korunmasını sağlarlar. Gerçekten de solucan kompostu kabında çok az miktarda zararlı bakteri vardır. Onlarda ancak evcil hayvan dışkısı gibi zararlı maddeler vasıtasıyla kaba girmiş olabilirler. vermikompost vermikompost vermikompost 

Solucanlar Yiyeceklerini Nasıl Sindirirler?

Solucanın bütün vücudu baştan aşağı bir sindirim borusundan ibarettir. Solucanın başı ağız boşluğu denilen ağzı ile başlar ve geriye doğru sırasıyla yutak, yemek borusu, kursak, taşlık, bağırsak ve anüs olarak devam eder.

Ağız boşluğu, solucanların yiyecek ve minerallere ulaşmasını sağlayan özel duyu hücrelerine sahiptirler. Hücreler çevredeki sakkarozu, glukozu ve tuzlu kimyasalları algılar ve tanımlar. Bu durum onların tüketebilecekleri yiyecekleri tanımalarına ve seçmelerine olanak sağlar. vermikompost vermikompost vermikompost 

Yutak, bir tulumba gibi iş görür ağızdan uzakta yer alan yiyecekleri çeker.

Dar bir tüp olarak yutağa açılan yemek borusu yiyeceklerin kursağa gitmesini sağlar. Solucanlar ve kuşlar aynı şekilde krsaklarını gıda saklama deposu olarak kullanırlar. vermikompost vermikompost vermikompost 

Sırada bir gıda öğütme odası olan taşlık yer alır. İçerisinde topraktan elde edilen kumlu çakıl yer alır ve yaprak çürüyüğü, malç ve toprak organiklerinden oluşan gıdaların çok küçük parçalara ayrışmasını sağlar.

Bağırsak ise doğrudan sonu anüste biten bir tüptür. Solucanın tüm vücut boyunun hemen hemen üçte ikisini kasar. Bağırsak son sindirimi gerçekleştirir gıda atıklarındaki yaşamın devamını sağlayan besinlerin emilimini sağlar.

Peki Solucanlar Gerçekten de Nasıl Yemek Yerler?

Diyelim ki bugün solucanlarınızın sofrasında muz kabukları var. Solucanlara yemeklerini verdikten sonra eve dönüyorsunuz ve iki gün sonra onlara yeniden yemek vermek için geri gidiyorsunuz. Muz kabuğunuzun biraz küflenmiş olarak hâlâ orada olduğunuz görüyorsunuz. Solucanların henüz bu güzel yemek için şenlik havasında olmamaları sizi biraz üzüyor.

Bu aşamada olan biten nedir? Solucanlar neden bu yiyeceğe hücum edip koca koca lokmalar ısırmıyorlar? Çünkü solucanların dişleri yoktur. Solucanlar kuşlar gibi gıdaların ilk olarak parçalanıp ufaltıldıkları kursak ve taşlığa sahiptirler. En azından kuşların gıdaları bir nebze oldun parçalamalarını sağlayan gagaları vardır ama solucanların bu organları da yoktur.

Fakat solucanlar bu konuda yalnız sayılmazlar. Solucan gübresi kaplarında gıdaların parçalanmasına yardımcı olan mantarlar, bakteriler, Sowbug’lar ve uzun ömürlü (makrobiyotik) organizmalar gibi canlılar da vardır. Bunlar muz kabuğunu ön sindirimden geçiren canlılardır.

Bu yaratıklar olmadan solucanlar aç kalırlar.  vermikompost vermikompost vermikompost 

Solucan Kabınızdaki Yardımcı Canlılar

İlk kompost kabınızın 3 ya da dördüncü ayında görülmeye başlayan küf ve mantarlar kapta yaşayan ve faydalı işlevlere sahip olan diğer canlılardandır. Daha çok kompost kabınızın en üstünde veya kenarlarında yer alırlar. Renkleri sarı, turuncu, yeşil ve hatta kırmızı olarak değişebilmektedir.

Kompost kabınızın diğer bir yardımcısı ise asker larva sineğidir (soldier fly larvae). Görünüşleri silahlanmış asker veya tank gibidirler. Bu böceklerin diğer bir adı da mavi larva sineğidir (blue fly larvae).

Solucan Kabınızdaki Nüfus Patlaması

Uygun koşullar altında Eisenia fetida türü solucanın nüfusu hızla artar. Erişkin bir solucan, 3 aylık olan, haftalık olarak 2-3 kokon üretebilir. Her kokon da ortalama 3 yavru içerir.

   • Kokonların olgunlaşması ve yavru çıkarmaları 11 hafta sürer.

   • Çıkan yavru solucanların ise doğurgan solucanlar haline gelmeleri için 2-3 aya ihtiyaçları vardır.

                11 hafta süren kuluçka dönemi boyunca nüfus verimliliği:

  • Her 1 solucan haftada 3 kokon üretir. Her bir kokonda 3 yavru solucan yer alır. Toplamda her bir solucan 9 adet yavru üretir. Kısaca aşağıdaki gibi formüle edebiliriz: vermikompost vermikompost vermikompost 

                1 solucan x 3 kokon/hafta x 3 yavru/kokon = 9 yavru/hafta

  • Bu durumda 11 hafta sonunda 99 adet solucanınız olacaktır. Kısaca aşağıdaki gibi formüle edebiliriz:

                11 hafta x 9 yavru/hafta = 99 yavru/solucan

Ortalama 2-3 ay içinde yavrular büyüyerek doğurmaya hazır erişkin birer solucan halini alırlar ve kendi yavrularını üretmeye başlarlar. Aynı zamanda bu solucanların ebeveynleri de üretmeye devam ederler.

Solucan kabınızda nüfus yeterince kalabalık bir hale gelince erişkin solucanlar genç solucanlarla yiyecek için rekabete girmek yerine kabı terk etmeye meylederler. 

Nüfus artışı her 4-6 ayda bir kaptaki gübrenizi hasat etmeniz için iyi bir nedendir. Kaptaki gübrenizin hasat zamanının geldiğinin başlıca göstergelerinden birisi de, kabın üst kısmında veya etrafında birikmeye başlayan solucanlardır. Çünkü solucanların gidebilecekleri başka yerleri yoktur. Diğer bir neden de artık kapta tüketilecek organik atık kalmamıştır. vermikompost

Çeviri ve Derleme: Savaş

Etiketler:

Yorumlar

  1. tugba yıldız dedi ki:

    ben izmir dikilide hikamet etmekteyim ve solucan üretmek istiyorum ama hiç bilgim yok yardımcı olursanız sevinirim

    1. SAVAS GONEN dedi ki:

      Sayın tugba yıldız,

      bu blogta katergoriler altında oldukça detaylı bir çok konu var. Blogu takip ediniz, sorularınız olursa ilgili başlıklarda yardımcı olmaya çalışırım.

      Saygılarımla.

Yorum Yaz