Solucan Gübresi Bilgi Portalı 08 Aralk 2016

Mavi Solucan Gerçeği (Perionyx Excavatus)

Mavi Solucan Gerçeği (Perionyx Excavatus)

Mavi Solucan Gerçeği

(Perionyx Excavatus)

Dünya genelinde solucan gübresi üretiminde kullanılan belli başlı solucan türleri mevcuttur. Bunların tercih nedenleri ise çoğunlukla gübre üretim verimi; solucanın sıcaklık, Ph, Nem yemin C/N oranı gibi değişkenlerine olan toleransı vb diğer nedenlerdir. Organik maddeyle beslenmeyen ve Anecic olarak tabir edilen bir grup solucan vardır ki, onlar zaten beslenme alışkanlıkları ve yaşam ortamı bakımından hiçbir surette vermikültür çalışmalarında kullanılamamaktadır. Bu yazımızda, zaman zaman çoğunlukla dünya genelinde ve son zamanlarda Türkiye’de de öne çıkmaya başlayan “mavi solucanın daha verimli olduğu” iddiasını değerlendireceğiz. Hemen belirtelim, solucan gübresi üretiminde verim, bol gübre üretimi demek değildir. Solucanın üremesi, ortam koşullarına adaptasyonu, besin tüketim hızı ve yoğunluğu, ortam gereklilikleri ve bunlara olan adaptasyonu vb nedenlerin tamam birden entegre bir biçimde VERİMİ teşekkül etmektedir. Az sonra aşağıda da okuyacağınız gibi mavi solucanlar iyi besleniyor olabilirler ama sıcaklığa, özellikle de düşük sıcaklığa karşı ölümcül denilecek bir düzeyde zaafları vardır.

Mavi Solucan ve Eisenia Foetida

Mavi Solucan ve Eisenia Foetida

Zaman zaman Malezya Mavisi veya Hint Mavisi olarak da anılan Mavi Solucanlar halihazırda Asya, Avustralya ve diğer tropikal bölgelerde solucan humusu üreticileri tarafından kullanılmaktadır. Bu küçük kompost solucanı, ışık altında görünür olan mavi parlaklığıyla tanınmaktadırlar. Mavi solucanlar, daha fazla üretici tarafından nihai kompost solucanı olarak kabul görerek Kuzey Amerika’ya kadar yayılım göstermektedir.

Mavi solucanlar tipik olarak yaklaşık 6-7 cm’den daha fazla büyümeyen küçük solucanlardır ve kırmızı solucanlardan daha incedirler. Bu nedenle solucanlarını hem kompost üretiminde hem de olta balıkçılığında kullanmak isteyen üreticiler kırmızı solucanları veya European Night Crawler türü solucanları özelikle tercih edebilirler.

Mavi solucanlar (Perionyx excavatus) gezmeyi sevmek gibi kötü bir şöhrete sahiptirler. Onlar sadece yemek yedikleri sofrayı (sistemi) terk etmekle kalmazlar, aynı zamanda duvarların üzerinde veya çok daha beklenmedik yerlerde bulunabilirler. Zaman zaman ağaçların üzerinde ve/veya eğer solucanlara bir ofiste bakılıyorsa, ofis odasının tavanında dahi görülebilirler. Özetle tırmanmak bu solucanlar için vazgeçilmez bir tutku olmakla beraber doğalarının da vazgeçilmez bir parçasıdır.

Mavi solucanlarla ilgili bilinmesi gereken en önemli şey ise onların Kırmızı solucan kültürü için oldukça yaygın bir istilacı tür olmasıdır ve birçok satıcı bilerek veya bilmeyerek mavi solucanı kırmızı solucan diyerekten satmaktadır. Bu nedenle çoğu zaman birçok üretici elindeki solucanın mavi solucan olduğunun farkında bile olmaz.

Mavi solucanlar Kuzey Amerika’da bazı tartışmalara konu olmuş ve neticede onu hakir görenler olmuştur. Ancak esasında bu durum daha ziyade solucanın gerçek performansından çok nasıl satıldığıyla ilgilidir. Yapılacak olan hızlı bir internet taramasında hayal kırıklığına uğramış olan birçok müşteriye rastlamak mümkündür. Bu insanlar sipariş ettikleri solucanların büyük bir bölümünün gerçekte mavi solucan olduğunu fark eden insanlardır.

Ancak bu durumun farkına, ne yazık ki solucanları ölmeye veya beslendikleri sistemden dışarı kaçmaya başladığında varabilmişlerdir; bunun nedeni de mavi solucanların çevresel koşullara kırmızı solucanlar kadar tolerans gösterememelerinden kaynaklanmaktadır. Bu durum özetle yanlış koşullarda yanlış solucan türü kullanmak olarak özetlenebilir. Fakat para ve zamanını boşa harcayan bu müşteriler için herhangi bir teselli yoktur; tüm suç tamamen perakende satıcılara aittir.

Mavi solucanlar dışarıya bırakıldıkları zaman dış-mekan solucan kaplarını “istila” edeceklerdir. Bu durum daha dirençli ve sorunlarla baş etme yeteneği daha fazla olan kırmızı solucanları tercih eden müşterilerine %100 kırmızı solucan satan solucan satıcıları için bir problem oluşturmaktadır. Ayrıca olta balıkçılığı için solucan satan satıcılar için de bir problem oluşturmaktadır. Mavi solucanlar olta balıkçılığı için gerekli olan solucan boyutlarına erişememektedir, fakat dış-mekan sistemlerde bulunan ve olta için yetiştirilen solucanların yiyeceklerini ve yataklama malzemesini tüketmektedirler.

Enine boyuna düşünülürse, yeni başlayan solucan çiftçileri için mavi solucandan çok daha iyi seçimler mevcuttur. Ancak mavi solucanı iyi bilen solucan gübresi üreticileri için cazip bir seçenek olabilir.

Mavi Solucanların Avantajları

Mavi solucanMavi solucanlar, kırmızı solucanların birçok özelliğine aynen sahiptir; gerçekte sıklıkla kırmızı solucanlarla karıştırılmaktadır. Mavi solucanlar doğal olarak iyi bir kompost solucanıdır, fakat sadece doğru koşullar sağlandığında. İştahları kabarıktır ve hızlı ürerler. Mavi solucanların kırmızı solucanlarla ayrıştıkları ön önemli nokta, sıcaklık ve olumsuz çevresel aşırılıklara dayanma yetenekleri Kırmızı Kaliforniya solucanı kadar yoktur.

Mavi solucanlar besin kaynaklarının yanında ya da hemen altında bulunan yataklama malzemesinin içinde yaşamayı severler. Aynen diğer tüm yüzeyde beslenen solucanlarda olduğu gibi onlar da ayrışmakta olan vejetatf organik maddelerle, genellikle sebzeler, meyveler, bahçe süprüntüleri ve yıllanmış hayvan gübresi ile beslenirler.

Mavi solucanlar, solucan gübresi üretmek açısından gerçekten büyük bir iştaha sahiptirler. Bu tür Kırmızı Solucan kadar büyük değildir, ancak onlar kadar yemek yerler.

Diğer iyi kompost solucanlarında olduğu gibi, mavi solucanlar da yakın mesafeli kolonilerde yaşamaktan hoşlanmaktadırlar. Bu durum onları aynı zamanda hızlı üreyen bir tür kılmaktadır; bu nedenle birçok solucan çiftçisi vermikompost üretmek için bu türün ideal olduğunu düşünmektedir. Fakat ne yazık ki, olta balıkçılığında kullanmak amacıyla mavi solucanları nasıl tombullaştıracağımıza dair herhangi bir yöntem yoktur. Ancak eğer besleme solucanı olarak kullanılacak olursa, sürüngen canlılar için ilginç bir seçenek olabilir.

Mavi solucan

Mavi solucan

Mavi solucanlar çok hızlı üremektedirler. Yumurtadan bir kez çıktıktan sonra iki aydan daha kısa bir zaman içinde cinsel erişkinliğe erişmekte ve üreyebilmektedir. İdeal koşullar altında erişkin mavi solucanlar, her birinden bir yavru solucan çıkan, haftalık olarak yaklaşık 19 kokon üretmektedir. Bunlar sadece temel yönergelerdir ve üreme oranlarını etkileyen birçok faktör söz konusudur. Bu faktörler arasında besin kaynakları, ısı ve nem koşulları yer almaktadır.

Mavi solucanlar en iyi performanslarını 21 C – 26 C aralığındaki sıcaklıkta göstermektedirler. Hawaii Üniversitesinin raporuna göre mavi solucanlar 7.2 C sıcaklığa kadar olan ısıda yaşayabilmektedirler, fakat yine de eğer mavi solucanlara büyük maddi yatırım yapmışsanız, sıcaklığı bu seviyeye kadar düşürmemenizi tavsiye ederiz. Bu şu demektir, soğukluk toleransının mavi solucanlarının güçlü bir uyum özelliği olduğu hâlâ düşünülmemektedir. Eğer mavi solucanları tropik bölgelerde kullanıyorsanız hiçbir sorun yaşamazsınız. Ancak solucan çiftliğiniz eğer kuzey bölgelerinde ise, herhangi bir ısıtma sistemi kullanmıyorsanız ve mavi solucanlarınız dış mekanda tutulacak olursa ölebilirler.

Mavi solucanlar tropikal kökenli olmalarına rağmen, yine de onların güneşten korunduğundan emin olmalısınız ve sıcaklık 30’lara eriştiğinde, onlara bol gölgeli bir ortam sağlamalısınız. Mavi solucanların, eğer sistem koşulları istedikleri gibi değilse, sistemden kaçmak gibi bir eğilimleri vardır. Burada bahsedilen şey bir düzine solucanın sistemden dışarı kaçması değil, yüzlercesinin birden kaçmasıdır.

Bazı solucan çiftliği sahipleri mavi solucanların kurak koşulları, kırmızı solucanlara göre daha fazla sevdiğini belirtmektedir. Büyük bir solucan dağıtıcısı (worm distributor) kırmızı solucanlar için daha nemli bir ortama ihtiyaç olduğunu, ancak mavi solucanın ise daha kuru bir ortamda rahatça yaşayabildiğini belirtmektedir. Ancak siz yine de mavi solucanlar için, aynen kırmızı solucanlarda olduğu gibi bir nem düzeyini her zaman için mümkün kılın. Çünkü solucan kabında belli bir nem düzeyinin korunması hem yataklama malzemesinin hem de vejetatif atıkların mikroplar tarafından doğal olarak parçalanması için gereklidir. Solucanlarının yemeğinin lapamsı kıvam ve mikroplardan oluşan bir diyet olduğunu aklınızdan çıkarmayın.

Mavi Solucanların Dezavantajları

mavi solucanlar kabak yerkenBurada, yukarıda da kısmen bahsedilen olası diğer dezavantajlarını bir kenara bırakacak olursak, en önemli olumsuzluğu lüzumsuz derecede gezgin bir solucan olmasıdır. Bu gezmeyi sevme özelliği onun ilk bakışta avantaj gibi görünen iştahlı olma özelliği ile birleştiğinde durum çok daha sıkıntılı bir hâl almaktadır.

Örneğin sağdaki resimde, normal koşullarda herhangi bir solucan kadar ışığa karşı duyarlı olan mavi solucanın, aşırı iştahı nedeniyle ışığın itici etkisini hiçe saydığını görebilirsiniz. Solucan iştahı nedeniyle ışığı önemsemiyor ve yemeğe saldırıyor.

Bu işin kötü tarafı, solucanın aklına bir kez gezmeye çıkma fikri girmeyiversin, şartlandırma için kullandığınız ışığın hiç bir etkisinin olmadığını fark edeceksiniz; bunu neticesinde bir gecede veya sabah kalktığımızda solucanlarınızın yüzlercesini duvarda veya tavanda görebilirsiniz.

Mavi solucanın bir diğer takma adı da “Diken Kuyruk” (Spike Tails) olarak bilinir. Bunun nedeni kuyruk kısmında yer alan keskin dikensi yapıdır, ve mavi solucan yetiştiren çoğu masum solucan gübresi üreticisinin parmakları, eğer solucana çok yakından temas edecek olurlarsa acımasızca kesilebilmektedir.

Gerçekte bu durumun asıl nedeni büyük olasılıkla mavi solucanlarının çivi şeklinde olan vücut yapılarından kaynaklanmaktadır. Bu solucanlar, diğer gübre solucanlarıyla karşılaştırıldığında ince ve sivri olma eğilimindedir. Diğer bir anahtar özellik ise clitellum halkalarının konumudur; kırmızı solucanlara göre clitellum mavi solucanların ağız kısmına çok daha yakın bir noktada yer alır.

Mavi solucanlar yılardan beridir, solucan çiftliklerinin “zararlı solucanı” olarak da anılmışlardır. Sıcak havalarda mavi solucanlar zaman zaman Kırmızı Solucanların yataklarını istila edebilmekte ve kendi nüfuslarını oldukça hızlı bir biçimde arttırmaktadırlar.

Mavi solucanlar sadece sıcaklık değişikliklerine karşı kötü bir tolerans sergilemekle kalmaz, aynı zamanda solucan kabındaki çeşitli dalgalanmalara, yükleme-boşaltmalara veya sistemdeki kesintilere pek fazla toleransı olmayan tropikal bit türdür.

Mavi Solucanlar Kırmızı Solucanlardan Nasıl Ayırt Edilebilir?

Perionyx excavatus (Hindistan Mavisi, Kabuk Solucanı, Diken Kuyruk) türü solucanı Eisenia fetida türünden ayırt eden çeşitli faktörler vardır:

  1. Perionyx excavatus türü E. foetida türünde olduğu gibi bir koyu bir açık ardışık halkalara sahip değildir.
  2. Perionyx excavatus solucanının clitellum halkası 13. ve 17. segmentleri kapsamaktadır. Eisenia Fetida ise 25. ve 30. halkaları kapsamaktadır. Mavi solucanın clitellum halkası Eisenia Fetida türüne göre ağız kısmına daha yakın bir konumdadır.
  3. Perionyx excavatus türü E. fetida türüne göre daha hızlı bir türdür.
  4. Perionyx excavatus türü E. fetida türüne göre inanılmaz derece hızlı su bırakır.
  5. P. excavatus türü solucanlar daha soluk renkli clitellum’a sahip olma eğilimindedirler. 14 nolu segmenti üzerinde, bir el merceği ile bakıldığında görülecektir, tek bir dorsal (sırt) gözeneğine sahiptir. 7/8 ve 8/9. segmentlerin kesiştiği noktada eşleştirilmiş sprem gözenekleri, 18. segmentte bir çift yarık benzeri gözenekleri ve solucanın vücudunun kenarı boyunca her bir segmentte boşaltım gözenekleri satır çiftleri yer almaktadır.
  6. Perionyx excavatus türü  E. fetida gürüne göre oldukça ince ve zayıftır. Bu durum onu olta balıkçılığı için kötü bir solucan yaparken, solucan humusu üretimi için iyi bir solucan yapar.
  7. Perionyx excavatus türü yanardöner mavi bir parlaklığa sahiptir.
  8. Perionyx excavatus türü tropik bir solucan türü olduğunu için yaygın olarak Hindistan’da, Filipinler’de, Dominikliler’de, Avustralya’da ve Güney Amerika bölgelerinde bulunmaktadır.
  9. P. excavatus türü solucan, ortam sıcaklığı 7 santigrat derecenin altına düştüğünde çok hızlı bir biçimde ölmektedir.
  10. P. excavatus türü, gün ışığında veya üzerlerindeki parlak ışığa rağmen ciddi bir biçimde göç etme eğilimindedirler.

Mavi Solucanın Yiyeceği

Mavi solucanlar sebze ve meyve atıklarının ve bahçe süprüntülerinin kompostlanmasında son derece etkilidirler. Mavi solucanı beslemek çok basittir. Atıkları, beslenme kabında yer alan yataklama malzemesinin içine basitçe gömmeniz yeterlidir. Solucanlara verilmesi ve verilmemesi gereken besinler ile ilgili bilgi ise aşağıdaki listede yer almaktadır. Mavi Solucan Gerçeği

Neler Vermeli?

  • Meyve atıkları: Narenciye atıkları hariç elma, üzüm, muz, erik, şeftali, balkabağı vd.
  • Sebze atıkları: Havuç, marul, fasulye, bezelye, sınırlı miktarda patates ve yapraklı sebzeler.
  • Yumurta kabukları: Aşırıya kaçmadan ve iyice ufaltılmış bir biçimde.
  • Kahve telvesi: Aşırıya kaçmamak koşuluyla mükemmel bir solucan yemeğidir.
  • Ağaç yaprakları: Yine aşırıya kaçmamak koşuluyla, egzotik ağaç yapraklaından kaçınarak yaygın olan ve zararsız ağaç yapraklarını kullanın.
  • Karton: Doğranmış karton parçaları hem bir yiyecek ve hem de yataklama malzemesidir.
  • Bahçe atıkları: Fasulye sapları, bezelye sarmaşıkları, pancarın üst yaprakları vd.
  • Karbonhidratlılar: Ölçülü olmak koşuluyla patates, pirinç ve tahıllar.
  • Yanmış hayvan gübresi: Başta at gübresi olmak üzere diğer hayvan gübreleri.

Neler Vermemeli?

  • Narenciye
  • Et ürünleri
  • Süt ürünleri ve mandıra atıkları
  • Pişmiş yağ
  • İnsan atıkları
  • Hayvan atıkları

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz