Solucan Gübresi Bilgi Portalı 08 Aralk 2016

Solucanlar İçin Yem Türleri – II

Solucanlar İçin Yem Türleri – II

Solucanlar İçin Yem Türleri – II

Merak Ettikleriniz:

Hayvan gübresi neden iyi bir yem türüdür? Nasıl kullanılmalıdır?

Duymak İstedikleriniz:

Daha önce Solucanlar İçin Yem Türleri – I başlıklı yazımızda solucanlara verilebilecek yem türlerini kısaca açıklamıştık. Bu yazımızda konuya biraz daha ayrıntılı olarak bakalım.

Özetleyecek olursak, solucanlara verilen yemin kalitesi, diğer etkenlerin yanı sıra ve belki onlardan da önce, yem olarak verilen atıkların içerdiği mikropların çeşitliliğiyle orantılıdır.

Solucanlara verilecek olan yem malzemesinin, 20:1 ile 35:1 arasında bir karbon-azot (C:N) oranına sahip olması genel olarak idealdir. Fakat yem olarak verilecek olan malzemenin diğer özellikleri de göz ardı edilmemelidir: Örneğin, yemin partikül büyüklüğü ve nem tutabilme kapasitesi bu anlamda hayati bir önem taşımaktadır.

solucan yemi olarak hayvan gübresi 2Bu açıdan düşünüldüğünde farklı tip hayvan gübrelerinin solucanlar için nihai olarak iyi bir yem kaynağı olması şaşırtıcı değildir. Çünkü hayvan gübreleri kesinlikle mikroorganizmalar açısından oldukça zengindir, ideal karbon-azot dengesine sahiptirler ve gerçekten de mükemmel bir su tutma kapasiteleri vardır.

Bu nedenle bir köşeye yığılmış olan hayvan gübresinin içerisinde zamanla solucan bulmak gayet normaldir ve bu durum yukarıdaki tezimizi de destekler niteliktedir. Hayvan gübresi bu anlamda bir tür “her şey dahil” menü gibidir; büyümeyi teşvik eder, üremeyi uyarır ve solucanlara mükemmel bir habitat sağlar. Hayvan gübresi ayrıca solucanlar için kararsız ortam sıcaklığından ve dış avcılardan korunmak için de izole bir ortam sağlar. Yem olarak iyi hazırlanmış bir hayvan gübresi stabildir. Böylece hem solucanların düzenli olarak beslenmesini mümkün kılar ve hem de edilecek olan vermikompostun sabit bir kalitede olmasını sağlar. solucanlar

Daha önceki yazımızda da belirttiğimiz gibi, bu anlamda kullanılabilecek birçok hayvan gübresi türü mevcuttur ve bu gübrelerin her biri diğerinden farklı özelliklere sahiptir. Tüm hayvan gübrelerinin solucan yemi olarak kullanılabileceğini kesin bir dille söyleyebilecek olsak da, herhangi bir hayvan gübresinin ideal bir yem haline gelebilmesi için bazı ön işlemlerden geçmesi gerektiğini de belirtmek gerekir. Çünkü bazı hayvan gübreleri yüksek oranda amonyak ve/veya inorganik tuz barındırmaktadır ki, bu durum çok düşük yoğunlukta bile olsa solucanlar için zararlı ve hatta ölümcül bile olabilmektedir. solucanlar

inorganik tuzlarEğer inorganik tuzların yoğunluğu, solucanlara verilen hayvan gübresinin %5’inden daha fazla ise solucanlar zarar görür. Bununla beraber, 1 gram hayvan  gübresinde 1 mg’dan fazla yoğunlukta amonyak varsa bu durum solucanlar için zehirleyici olabilmektedir (Edwards, 1988). Fikir vermesi açısından bir örnek vermek gerekirse, mandıra/büyükbaş gübresi bazı durumlarda %5-8 oranında tuz barındırabilmektedir (Bogdanov, 1996). solucanlar

Memeli hayvan gübrelerinde amonyak ve tuzun kaynağı genel olarakamonyak katı dışkı ile aynı yerde bulunan üreden kaynaklanmaktadır. Eğer bu tür hayvanların gübreleri bir şekilde üre ile (idrar) karışmadan toplanabilirse, solucanlara doğrudan yem olarak verilmesi de mümkün olabilecektir. Tabi hayvan dışkısının solucana direk olarak verilmesinin hem avantajları hem de dezavantajları vardır. Örneğin en önemli dezavantajı zararlı mikroorganizmaları barındırmasıdır.

Bu arada aklımızdan hiç çıkarmamamız gereken bir ayrıma da dikkatleri çekmek isterim: Solucan yemi olarak hayvan gübresi ile solucan yataklama malzemesi olarak hayvan yemi aynı şey demek değildir. Eğer hayvan gübresini solucanlarınız için bir habitat (doğal yaşam ortamı-yataklama ) sağlaması amacıyla kullanacaksanız daha uzun bir süre ön işlemden geçmesinde fayda vardır. Bu ne anlama gelmektedir?

Yataklama Malzemesi Olarak Hayvan Gübresi

yığma gübreSolucanların içinde yaşadıkları ortama yataklama denir. Yataklama malzemesi olması gerektiği gibi ideal ve kaliteli değilse solucanlar en baştan huzursuz olacaklardır. Bu durum solucanlar için gecekondu semtinde lüks bir villada yaşamak gibi bir şey olacaktır. Burada bizim amacımız hem semtin hem de evin iyi olmasını sağlamaktır. Eğer yataklama malzemesi kaliteli değilse ve doğru olarak hazırlanmamışsa, solucanlar bu yataklamanın içinde yaşamak istemeyeceklerdir ve rahatsız olacaklardır; üreme eğilimleri azalacaktır, rahatça beslenemeyecekler ve zamanla nüfusları azalacaktır.

Bunun için yataklama malzemesi olarak kullanacağınız söz konusu gübreyi farklı şekillerde ön işlemden geçirebilirsiniz:

  • Dışarıda bir yığın şeklinde 30 veya 60 gün kadar bekletecek olursanız iyi bir yataklama malzemesi elde etmiş olursunuz. Ancak bu yöntem benim tavsiye ettiğim bir yöntem değildir. Çünkü dış ortama çok fazla açıktır ve malzemenin kalitesi azalabilir. Ayrıca dış ortamda bekletilen malzemenin içinde zararlı mikroorganizmalar hâlâ yaşamaya devam edeceklerdir.
  • Alternatif  yöntem ise birkaç hafta boyunca materyali termofolik olarak, yani sıcak kompostlamaya tabi tutarak yataklama malzemesini hazırlamaktır. Bu işlem tuz yoğunluğunun düşürülmesi için çok fazla etkili bir yöntem olmasa da, birinci yönteme göre daha sağlıklıdır.

Eğer solucanlara yem olarak büyük ölçekte hayvan gübresi veriyorsanız, gübre sisteme eklendikten sonra  tamamlanmamış fermantasyon nedeniyle yanma, yani ısı yükselmesi riski her zaman vardır. Yukarıda verilen her iki yöntem de, gübrenin vermikompost sistemine eklendikten sonra ortaya çıkabilecek ısınma olasılığının azalması için gerçekten önem arz etmektedir.

Bu anlamda yem olarak verilecek olan gübrenin yataklama için kullanıma hazır olup olmadığını belirlemenin iyi bir yolu, basit bir koku testi yoluyla olmaktadır.

Eğer hayvan gübresi ön-kompostlamadan sonra hâlâ kuvvetli bir biçimde ilk zamanki gibi gübre kokuyorsa henüz hazır değil demektir. Bu durumda gübrenin toprak gibi kokması için bir süre daha beklemek iyi olacaktır. Bunun yanı sıra hazırladığınız bir yemin, solucanlara verilmeye hazır olup olmadığını anlamak için öncelikle küçük ölçekli bir sistemde denenmesi de fena bir fikir değildir. Örneğin bir miktar yemi ayırıp içine bir avuç kadar solucan ekleyebilirsiniz. Ardından 12 saat kadar bekleyip solucanların yeme nasıl bir tepki verdiğini gözlemleyebilirsiniz. Eğer solucanlar ölürse veya yemin içinden kıvranarak büyük bir hızla dışarı kaçmaya çabalarlarsa yem henüz kullanıma hazır değil demektir. Eğer küçük ölçekli sistemde işler yolunda giderse gübre daha büyük sistemler için yem olarak verilmeye hazır demektir ve artık daha büyük ölçekli yemlemeye girişebilirsiniz.

Yemleme Malzemesi Olarak Hayvan Gübresi

Solucanlar için yaşam ortamını (yataklamayı) hazırladıktan ve içerisine solucanları ekledikten sonra, sıra yemlemeye geldi.

sıcak kompostlamaBu sisteme taze hayvan gübresi konabilir. Eğer bu taze gübre solucanın talep ettiği düzeyde değilse solucan bu malzemeye hemen yanaşmayacaktır. Yukarıda yataklama malzemesi bölümünde de belirttiğim gibi, solucanlara yem olarak taze gübre verilmesini de tavsiye etmiyorum. Çünkü taze yem steril değildir. Ön kompostlamadan geçirilip verilmesi daha sağlıklı olacaktır. Solucanlara verilecek olan yemin, yataklama malzemesinde olduğu kadar uzun süreli bir kompostlamaya tabi tutulmasına gerek yoktur. Yemin steril olması ve tüketilmeye hazır olması yeterlidir.

Diğer taraftan taze yem vermenin diğer bir dezavantajı ise zamanla yataklamanın içerdiği tuz yoğunluğunun birikerek artmasıdır. Bu nedenle taze gübreyi kullanmadan önce su ile yıkayıp drene edecek olursanız tuzluluk oranını seyreltmiş olursunuz. Yemin yıkanması ve süzülmesi durumu bir taraftan tuzluluk oranını seyreltirken diğer taraftan da çok yüksek kalite bir vermikompost elde etme imkanını kısmen yok eder. Bu da işin ne yazık ki olmazsa olmazlarındandır. İşte tam da bu nokta da işin içine profesyonellik girmektedir. Üretim faaliyetini düzenli olarak yapmaya başladığınız zaman, hayvan gübresini ne kadar süre yıkamadan geçirip, ne kadar süre ön-kompostlamaya tabi tutacağınızı daha iyi kavrayıp bir standarda oturtmuş olacaksınız.

Zamanla tecrübe edebileceğiniz gibi başka hiç bir yataklama malzemesi hayvan gübresi kadar, solucanların büyümesini teşvik edememektedir. Bu nedenle kaliteli bir solucan gübresi elde edebilmek için her koşulda ana ham madde girdinizin hayvan gübresi olmasına önem veriniz.

İlerleyen zamanlarda bu konuya devam edebilmek umuduyla.. solucanlar

Bol ve bereketli üretimler.

Etiketler:

Yorumlar

  1. Baykan diyor ki:

    Savas bey Merhabalar,

    Daha önceden de sorularım olmustu. Şimdi solucanlar bahçemizdeki bir kutuda bayagı cogaldılar, ve ilerisi için yetmeyecektir o kutu. size birkaç sorum olacak;

    1) Biz bahçemizde bir miktar solucan gübresi kullandık ama fazla kullanmış olabiliriz, tere için kullanmıstık ve biraz yaktı bitkileri basta ama daha sonra bayagı bir gürleşti. Size sorum, bitkiler, sebzeler ve meyveler için ne oranda kullanmalıyız biz bu gübreyi?

    2)Ben ürettiğim gübrenin analizini yaptırmak istiyorum, uygun fiyata nerede analiz yaptırabilirim yada analiz yaptırmak çok gereklimi?

    3) Köydeki çiftliğimizden hayvan gübresi getiriyoruz yem olarak, bu hayvan gübresi orada dışarıya bir yere konuyor ve biriktiriliyor, ben oradan alıyorum tabi haliyle biraz beklemiş oluyor 1-2 ay. bu aldıgım yem uygunmudur sizce?

    Teşekkürler

    İyi çalışmalar

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Baykan,

      1) tam ve doğru olarak üretilmiş bir solucan gübresi yakmaz. Burada yakmasının nedeni ne olabilir, diye soracak olursak, muhtemelen elde ettiğiniz gübre tam olarak kullanıma hazır olmayabilir, bir şekilde içerdiği azot oranı fazla olmuş olabilir veya topraktan gelen bir şey de olabilir. Benim kendi ürettiğim gübrede bugüne kadar bir çok farklı bitkide yaptığım uygulamalarda böyle bir şeyle karşılaşmadım. Solucan gübresinin doğrudan kendisinden kaynaklı bir şey olduğunu sanmıyorum.

      2) Eğer gübrenizi kendiniz bahçenizde kullanıyorsanız analiz ettirmenize gerek yoktur. Ancak tam anlamıyla analizi en doğru biçimde TOPRAK GÜBRE VE SU KAYNAKLARI MERKEZ ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ’nde yaptırabilirsiniz. Adresi, İstanbul Yolu 5.km No:32 P.K:5 06172 Yenimahalle / ANKARA.

      3) 1-2 ay beklemiş olan gübre muhtemelen, eğer bir de yağmur yağmışsa yıkanmıştır. Esasen dikkatli olmak şartıyla kullanılabilir. Dikkatli olmak diyorum çünkü hala inorganik tuzlar ve amonyum fazlası içerebilir. Bu arada tarlaya atılmış ve beklemekte olan gübre yığınları birçok açıdan risklidir. İçerdiği zararlı mikroorganizmalar, amonyum ve inorganik tuzlar vs. açısından. En doğrusu, ve aynı zamanda organik üretim yasasına göre de, gübreyi ısıl işlemden geçirmektir. Ahırdan hazır çıkan gübreyi presleme veya seperatör ile sıvısından ayırın ve uygun bir beton zeminde en azından 10-12 defa bir taraftan diğer tarafa aktarın. Bu şekilde hem gübre stabil olacak ve hem de oluşan ısıyla steril bir hale gelecektir. Ondan sonra solucanlara verebilirsiniz.

      Vaktiniz olursa Edirne’deki tesisimizi de görebilirsiniz.

      Saygılarımla.

  2. halil ibrahim diyor ki:

    Merhaba savaş bey benim de size bir kaç sorum olacak;
    1)Solucanları yanmış hayvan gübresi ve çay posası karışımıyla besliyorum, çay posası karıştrmam faydalımıdır? Eğer faydalı ise oransal olarak nasıl karıştrmamı tavsiye edersiniz?
    2)Bulunduğum yerde büyük baş küçük baş tavuk gübresi mevcut, bunlardan hangisinden daha kaliteli gübre elde edebilirim?
    3)Nem,ph ölçer aldım fakat solucan için uygun verileri yazabilirmisiniz?
    4)solucanlar 21 derecede ureme yapıyorlar diye ögrendim, peki bu derecenin altında üreme yapmıyorlar mı?
    Buara agustos 30 da edirnede olacagım eger uygunsa üretiminizi gelip görmek isterim. Hatta 10 bin solucan da almak istiyorum fiyatlarda değişme olur mu? Şimdiden teşekkür ederim.

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Halil bey iyi günler.

      1)Çay posasının katılmasında bir zarar yoktur. Ancak çok fazla katılması sistemin pH dengesini etkileceği için toplam yem malzemesinin yaklaşık 20%’sini geçmemesine dikkat edin. Mümkün ise çay posasını ve/veya benzer diğer tüm hammaade kaynaklarınızı yem hazırlarken harmanlayıp solucanlara öyle verin.
      2)Tavuk gibi kanatlı kayvan gübreleri aşırı tuzlu ve amonyak değeri yüksektir. Bu nedenle bu konuda teknik gelişinceye kadar kanatlı hayvan gübresi kullanmamaya özen gösterin. İlla kullanacaksanız eğer, toplam yığına çok az kanatlı hayvan gübresi katarak kullanın.

      3) Sistemin nem ve pH’ını ölçmek için belirttiğiniz cihazları kullanmaya gerek yok. Solucanların davranışları ve sistemin durumu size zaten gerek yönlendirmeyi yapacaktır. İyi fermente olmuş bir yem, yani ısıl işlemi tamamlanmış ve yanma faaliyeti bitmiş bir yemin pH’ı zaten nötr düzeydedir. Nem ise yığın ne samanımsı görünümde kuru ne de çamur gibi ıslak olmalı. Solucan sisteminden bir avuç yem alıp sıktığınızda bir kaç damla su damlıyorsa nem idealdir. Duruma göre çok sıcak havalarda zaman zaman en üst katmanı ek olarak çok hafifçe sulamanız gerekebilir.

      4) Solucanlar çok sıcak havalarda yaz uykusuna veya intihara, çok soğuk havalarda ise kış uykusuna yatarlar. Uykuya yatmasalar bile üremeları durur veya çok fazla yavaşlar. Bu nedenle ideal sıcaklığı daimi olarak korumaya imkan sağlamanız uygun olacaktır.

      Tesis ziyareti ile ilgili olarak http://www.siyahaltin.com.tr/ziyaretci-formu forumunu doldurmanız yeterli olacaktır.

      Saygılarımla.

  3. OĞUZHAN diyor ki:

    Merhaba Savaş Bey
    Gübreye ısıl işlem gerçekleştirme aşamaları nasıl oluyor ve önümüz kış ısıl işlem odaları olmayanlar nasıl yapcıak yada ısıl işlem odası nasıl olmalı?

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Oğuzhan,

      Bir önceki mesajda aşamalarını genel hatlarıyla anlatmış olduğum gübre fermantasyonu işlemini kışın yapmak istediğiniz zaman iki alternatifiniz olacaktır: Birincisi üstü kapalı bir alanda yapmak, ikincisi ise yağmur ve karın olmadığı bir zamanda yığını aktarıp, soğuktan ve yağışlardan etkilenmemesi için üstünü branda ile kapatmak olacaktır.

      Bununla beraber, yaz aylarında yeterince yem temin etme imkanınız olursa kışın çok sık yem yapma işine girmenize gerek kalmayacaktır.

      Saygılarımla.

  4. İbrahim Bayrak diyor ki:

    Merhaba Savaş Bey, öncelikle verdiğiniz bilgileden ötürü size çok ama çok teşekkür ederim.

    Yazın yeterince yem hazırlarsak kışın rahatlarız dediniz. Buna istinaden sorum şu olacak. Yemin depolanması nasıl oluyor. Yani yazın bolca yem hazırlasak, bunu nasıl depolamamız gerekiyor, ne kadar süre bozulmadan dayanır. Arada karıştırmak havalandırmak gerekir mi?

    Saygılarımla.

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Bayrak,

      eğer kapalı bir yeriniz varsa dökme olarak stoklayabilirsiniz. Ancak açıkta muhafaza edecekseniz yeminizi çuvallayarak stoklamanız daha uygun olacaktır. Stoklama esnasında karıştırıp havalandırmanıza gerek yoktur. Doğru şekilde hazırlanmış olan yemde bozulma diye bir durum söz konusu olmaz.

      Saygılarımla.

  5. karabela diyor ki:

    Savaş bey ev atıklarını kaç gün fermente ediyorsunuz?

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Aslında ev atıklarının fermente olması diye bir şey yoktur. Evsel atıkların biraz yumuşamaya başlaması yeterli olacaktır. Tek dikkat etmeniz gereken tek seferde çok fazla vermemeye dikkat etmektir. Aksi halde kap içinde ayrışmaya başladığında asidik ortam oluşur. Eğer evsel atıklar çok fazla büyükse en fazla onları küçük parçalara ayırmanız yeterli olacaktır.

  6. karabela diyor ki:

    Teşekkürler savaş bey.

  7. karabela diyor ki:

    Savaş bey attığım yemin üstünde solucan var..Yemin her yeri delik deşik olmuş. Solucanlar çalışma ya başladı galiba?

  8. karabela diyor ki:

    Savaş bey yumurta kabuğu solucanları kaçırır dedi biri tartıştık. O çok akıllıda biz mi çok deliyiz?

  9. Umut diyor ki:

    Savaş bey merhaba,

    Yem olarak leonardit ve torf kullanabilirmiyiz, kullanırsak çeşidi önemli mi (perlit karışımlı, npk gübre, iz element katkılı vs).
    Maliyet açısından yüksek olabilir ama başlangıç aşamasında maliyetleri değilde yem olayını kolay yolu seçmeyi istiyorum.

    Saygılarımla.

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Umut,

      leonardit ve torf karışımının yem olarak kullanılabileceğini sanmıyorum. Zira bu karışım gerek C/N dengesi açısından gerekse de besleyicilik açısından çok fazla bir şey içermeyecektir. Kaldı ki eğer torfun içerisinde NPK ve iz elementler varsa bu malzeme zaten organik olmayacaktır. Perlitin ise hiç bir etkisi olmayacağı gibi kısmen solucanları tahriş de edebilir.

      Saygılarımla.

  10. İbrahim Bayrak diyor ki:

    Merhaba Savaş Bey,

    Yem olarak çay posası ve biraz da pazar atığı kullanıyorum (marul,lahana, maydanoz, semiz otu vs.). Yalnız pazar atığını biraz fazla verdim galiba. Çünkü 3-4 gün sonra baktığımda yüzey tamamiyle kaplanmıştı. Küçük ip gibi beyaz 1-3 cm boyunda bir sürü solucan. Ayrıca bizim Kırmızı Solucanlarımız da yüzeyde onlarla berarer. Gayet iyi görünüyorlar. Bu beyaz solucanlar resmen koloni gibi hareket ediyor. Grup halinde.

    Bu beyaz canlılar nedir? Kırmızı solucanların yavruları olabilir mi? Fotoğraf göndereyim bir bakabilir misiniz?

    Teşekkürler, iyi çalışmalar.

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın İbrahim beyaz solucanlar Pot Worms denilen solucanlardır. Çok fazla olup da kırmızı solucanların yemeğine ortak olmadıkları sürece zararsızdırlar. Fazla asidik ve nemli ortamda çoğalırlar.

      Saygılarımla.

  11. evren demiral diyor ki:

    Hayırlı günler savaş bey bende soğulcan gübresi işi ile uğraşıyorum acaba gerçek kaliforniya soğulcanı bereden bulabilirim saf ırk olarak ve bu paketlerde satılan gubreler yanmış gübremi bide yazın filan bizim mahallemize gübreciler geliyor çuval ile gübre satıyorlar bunlar da yanmış hayvan gübresimi oluyor yani ben şindi tekzen e filan gitsem orada paketlenmiş olarak satilan gübreler uygun olurmu yem için yani hicbir işlem yapmadan bunu alacagım soğulcanlara verebilirmiyim cevabıniz için şimdiden teşekkür ederim iyi günler dilerim

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Evren,

      solucanı benden satın alabilirsiniz. Bu konuda bir sıkıntı yok. Ancak çuvalla satılan gübreler veya yapı marketlerde satılan gübreler ne ölçüde solucan yemi olabilirler, bu kısmı tartışmalıdır. Zira solucanlara verdiğimiz yem aslında yanmış hayvan gübresi değil, tam aksine yarı yanmış yani yarı fermente hayvan gübresidir. Ayrıca pakette satılan veya çuvallanarak satılan gübrelerin içinde böceklenmeyi önleyici çeşitli kimyasallar olabilmektedir. Bu durumda solucanlarınıza zarar verebilir. Bu nedenle bahsettiğiniz kaynaklar zararlı olabilir.

      Saygılarımla.

  12. evren demiral diyor ki:

    peki sizde sogulcanların fiyatları nedir ben şimdi çok büyük olarak ugrasmıyorum hobi kendi bahcemize atmak için filan bide siz yem satıyormusunuz satıyorsanız yemler ne kadar ve ben çarşı pazardan aldıgım çürümüş sebze meyveleri filan verebilirmiyim bu sogulcanlara gübre bulamıyorsam sadece bu şekilde beslenebilirmi bu sogulcanlar yoksa illa hayvan gübresi ile birlikde karıştırarak mı vermem gerekiyor bide bahsettiginiz yarı fermente olmuş gübre yi ben nasıl elde edebilirim iyi günler

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Evren,

      solucan fiyatları ve solucan alımı konusunda VERMİKEM’DEN BÜYÜK KAMPANYA-Bire-Bir Solucan Kampanyası adlı sayfaya bakınız lütfen. Uygun gördüğünüz adette solucanı kampanyasıyla birlikte satın alabilirsiniz. Solucan aldıktan sonra kendi yeminizi kendiniz üretinceye dek veya dilerseniz daimi olarak bizden yem de alabilirsiniz. Yem satışımız mevcuttur.

      Eğer yem olarak hayvan gübresi bulamıyorsanız belirttiğiniz gibi pazar atıklarından da yem elde etmeniz mümkündür. Bu konuda da Solucan Yemi Olarak Kompost Yapımı adlı başlığa göz atabilirsiniz. Eğer imkan olursa sebze-meyve gibi çarşı-pazar atıklarına bir miktar da hayvan gübresi katacak olursanız daha kaliteli bir yem ve gübre elde etmiş olursunuz.

      Saygılarımla.

  13. baykan başdoğan diyor ki:

    Savaş bey merhabalar,

    Siyah altın dan 2 sene önce solucan almıştım 500 adet ve şu anda ciddi miktarda arttı sayıları. ama pazarlayamadık şimdilik. Bu konuda nasıl yardımcı olabilirsiniz?

    Teşekkürler

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Baykan,

      Yakın çevrenizden ve bireysel satış siteleri üzerinden satış yapabilirsiniz.

      Saygılarımla.

  14. Yaşar diyor ki:

    Savaş bey ben ilk etapta hobi olarak bu işe başlamak istiyorum size bir kac sorum var.
    1 solucan adedi ne kadar?
    2 samanla karışık yanmış koyun gubresi kullanabilir miyiz?
    3 yeni başlayan birisi olarak başarısızlık oranı nedir?
    Şimdiden yanitlariniz için teşekkür ederim

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Yaşar,

      1) Solucan adet fiyatı normalde 27 krş + KDV’dir. Ancak VERMİKEM’DEN BÜYÜK KAMPANYA başlıklı sayfadan kampanya dahilinde sipariş verecek olursanız daha kârlı bir fiyata almanız mümkün olacaktır.

      2) Bu yem eğer solucanlar tarafından sevilecek olursa verilebilir. Teknik olarak bir sıkıntı yoktur.

      3) Talimatları ve önerileri takip edecek olursanız sıfırdır.

      Saygılarımla.

  15. Ahmet Güngör diyor ki:

    Savaş Bey böyle bir site hazırlayıp bir bilgi hazinesi oluşturmanız sebebiyle ve birde üstüne sorulan her soruya karşıdakinin anlayabileceği bir dil ile sıkılmadan cevap verip çözümler üretip bulduğunuz için teşekkürü bir borç bilirim. Emeğinize sağlık.

    Ben solucan gübresi üretimide yapmak istiyorum başlamadan önce sorularım olacak

    Bizim büyükbaş hayvan çifliğimiz var 50-70 kadar da ineğimiz var. Şimdi ben bu ineklerden çıkan gübreyi beton bir zeminde biriktireceğim 1-2 ton olduğu zaman fermentasyona başlayacağım Fermente şekli de şöyle düşünüyorum yanlışsa lütfen düzeltin
    – Gübreyi saman ile karıştırarak 3 günde bir aktarmak suretiyle 6 hafta boyunca aktararak fermente edeceğim ve gübre kokusu gitmiş, yem olma özelliğini kazandığına inandığım anda solucanlara yem olarak vereceğim. (Tabi sizinde yazınızda bahsettiğiniz gibi öncelikle küçük bir kapta solucanlara verip deneme yaparak:)

    1-) Saman karışımı yapar iken ölçü nasıl olmalıdır? (Mesela 1 ton gübreye 50 kilogram saman gibi)

    2-)Daha kaliteli solucan gübresi için yem yapımında inek dışkısına başka neler eklemeliyim (ama sürekli ve kolay bulabileceğim mesela çay posası, mermer tozu vesaire gibi)

    3-)Yukarıda anlattığım fermantasyon şekli (3 günde bir aktararak 6 Haftalık) doğru mu? Değil ise siz nasıl bir öneride bulunursunuz?

    Birde ben seperatör gübresi kulanmak istemiyorum ben küçük ölçekte başlayacağım için 20 bin yada 50 bin kendi hayvanlarımızdan aldığımız dışkıyı kullanacağım seperatör gübresine para vermeyede gerek yok diye düşünüyorum açıkcası ama dediğim gibi ben tam bir bilgiye sahip olmadığım için bu konu hakkında da sorularım şöyle

    4-) Seperatör gübresi mi daha kaliteli besin kaynağıdır yoksa benim kendi hayvanımdan alıp fermente ettiğim gübre mi daha kalitelidir. (Seperatörden çıkan gübrede şöyle birşeyde var. O gübre hangi hayvandan çıktı? O hayvana neler yedirildi? O ineğin yediği besinler aşırı kimyasal katkılı fabrika yemi olabilir ? ama ben ineklerime ne verdiğimi ne vermediğimi çok iyi biliyorum.)

    5-) Benim ineklerimizin gübresini kullanmam bir probleme yol açar mı yoksa illaki seperatör gübresi kullanmak zorunda mıyım? Bu iş için seperatör gübresi olmazsa olmaz mıdır? Yoksa bu iş inekten çıkan dışkıyı fermente ederek te gayet başarılı ve kaliteli solucan gübresi üretilebilir mi?

    6-) Seperatörden çıkan gübre ile benim dediğim şekilde fermente edilerek çıkan gübre ile üretilen solucan gübresinin arasındaki kalite farkı ne olur? Aşırı bir kalite farkı mı olur yoksa ikiside aynı eş değerde gübreler mi olur? Net olarak bir fark söyleme imkanınız varmı? yada denenip örnek verilecek bi çalışma uygulama?

    Biraz uzun oldu kusura bakmayın sizinde yeni başlayacak birine benim unutup sizin tavsiye niteliğinde söylemek istedikleriniz olursa lütfen ekleyin tekrar her şey için teşekkürler.

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Ahmet,

      sorularınızı kısa kısa yanıtlamaya çalışacağım.

      Öncelikle,

      “3 günde bir aktarmak suretiyle 6 hafta boyunca aktararak fermente edeceğim” cümlesi pek doğru değil. Süre çok uzun. Solucanlar tam fermente yemi değil yarı fermente yemi tercih ederler. Bu nedenle ortalama 21-25 gün kadar sürmelidir. Tabi ki yemin hazır olup olmadığını solucanlara vereceğiniz numune belirler. Eğer hazır ise solucanlar numuneye 3-4 gün içinde yürürler. Değilse bu süre daha uzun sürer.

      1) Saman karışımı en fazla %20-30 civarında olmalıdır.
      2) Hemen her türlü, çürüyebilen organik atık yem olabilir ama bu süreç daha karışıktır ve her türlü atıktan yem hazırlamak tecrübe ister. Bu nedenle başlarken sadece büyükbaş hayvan gübresi ile başlamanız daha uygun olur.
      3) Bu soru yukarıda yanıtlanmıştır.
      4) Normal gübrenin besin değeri, seperatör gübresine göre daha yüksektir; ancak diğer yandan tuzu da fazla çıkar. Yani iyi tarafı da var kötü tarafı da. Bu nedenle normal gübre ile çalışacaksanız suyunun iyice süzülmesini sağlamanızda fayda olacaktır. Gübrenin hangi hayvandan çıktığı ve hayvana ne verildiğinin pek önemi yoktur. Harmanlanıyor ve ilaç vb kalıntılar fermentasyon sürecinde ve solucanalr yemi tüketirken yok oluyor zaten.
      5) Her ikisi de olur. Yukarıda bahsettiğim gibi eksisi de var artısı da. Yüksek tonda üretim yapacağınız zaman seperatör gübresini işlemek daha kolay olacaktır.
      6) Aslında bu soru da yukarıda yanıtlandı: Kısaca şöyle normal gübre daha çok besin içerir ama tuzludur ve hu nedenle bitkiye pek faydası olmayabilir. Seperatör gübresinin suyu sıkıldığı için besin değeri düşük olabilir ama aynı zamanda tuzunu da atacağı için kalan besin bitkinin daha çok işine yarayacaktır.

      Saygılarımla.

  16. bilge diyor ki:

    iyi günler savaş bey benim sorum saman karışımı solucan gübresinde iyi bir mama malzemesi midir.temini kolay fakat büyük ölçekli düşünüldüğünde fermente aşaması ne kadar kaliteli bir gübre oluşmasına sebep olur ve yeme hızları ne kadar sürer. sadece solucanları çoğaltım söz konusu ise hangi mama verilmesi daha uygundur. belirli bir sayıya ulaştığında ne kadar solucanım var diye sayım yapmak istesem bunun metotları nelerdir.

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Bilge,

      sadece saman ile solucan yemi olmaz.

      Karışık gibi gözükse de sabırla aşağıdaki konulara göz atmanızı rica edeceğim.

      Solucanlar İçin Yem Türleri – I
      Solucanlar İçin Yem Türleri – II
      Solucan Yemi Olarak Kompost Yapımı

      Sayım ile ilgili en güvenilir ve en adil yöntem tek tek ve elle sayımdır. Bunun dışında geliştirilebilecek her yöntem ortalama değerdir. Alan-satan razı olursa sıkıntı yoktur.

      Saygılarımla.

  17. İlker diyor ki:

    Savaş bey merhaba,

    Başlangıç aşamasında biri olarak bir bilgi hakkında teyit rica ediyorum.

    1.)Sağdan soldan bulduğumuz yanık gübreyi solucanlara vermeden önce ne kadar süredir yanık halde bilmiyoruz, Yağmur ve Güneşe maruz kaldığı ortada bu gübreyi seperatör den geçirmeye gerek var mı? ve seperatör yoksa solucanlara nasıl verebilirim?

    Ayrıca bir internet sitesinde şu bilgiye ulaştım.

    2.)” Ahır gübresini 24 saat suda bekletin yumuşasın daha sonra suyunu süzün 20-40 gün kurumaya bırakın ve solucanlar için hazır.” Bu işlem doğru mudur?

    Şİmdi den Teşekkürler.

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın İlker,

      2. maddede belirttiğiniz yöntem yanlıştır. Beliren kişinin sorumluluğunda uydurma bir bilgi gibi duruyor.

      İlk madde ise sitemizde birçok konu ve yorum içinde belirtilmiştir. Bu nedenle yoğunluktan dolayı burada tekrar yanıtlayamayacağım. Lütfen siteyi daha detaylı olarak inceleyiniz. Kısaca şunu söyleyebilirim, saperatörden sadece taze ahır gübresi geçirilmektedir.

      Saygılarımla.

  18. Muhammet diyor ki:

    Savaş bey merhaba,
    Sorum şu;
    Solucanlara mama olarak %100 fermente edilmiş taze büyükbaş hayvan gübresi vermek yeterlimidir? Yoksa fermentasyon aşamasında illa %20-30 oranında organik evsel atıkla takviye edilmeli mi? Konuyla alakalı sizin öneriniz hangisi? Hangisi solucanlar için daha besleyici ve gübre kalitesini arttırıcıdır?

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Muhammet,

      tek başına hayvan gübresi yeterli olmaktadır, ancak eğer içerisine beli bir miktarda evsel atık katacak olursanız elbette daha etkili olur. Ancak şart değildir. Hem kaliteyi hem de maliyeti göz önüne almalısınız.

      Saygılarımla.

  19. Furkan FİŞ diyor ki:

    Merhaba Savaş Bey

    Küçükbaş hayvan gübresi vermek mi, büyükbaş hayvan gübresi vermek mi daha vantajlı olur?

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Fiş,

      her ikisi de uygun ve hatta ikisinin birden kullanılması daha da uygundur. Yalnız tuzluluğu azaltmak için gübrelerin seperatörden geçirilmesi önerilir.

      Saygılarımla.

Yorum Yaz