Solucan Gübresi Bilgi Portalı 06 Aralk 2016

Solucan ve Hibrit (melez) Gerçeği

Solucan ve Hibrit (melez) Gerçeği

Merak Ettikleriniz:

Evimizdeki solucanların genetik açıdan akraba evliliği bir sorun oluşturur mu? Solucanlar hibritleşir mi?

Duymak İstedikleriniz:

Özellikle de ev tipi küçük solucan gübresi üretim kabında mekan sınırı nedeniyle bir kaç yıl içinde solucanlar genetik olarak bir akraba evliliği yapmış gibi birbirleriyle çiftleşmeye başlayacaklardır. Bu durum bir sorun mudur acaba? Eğer bir sorun ise aynı sistemde yaşayan solucanlara başka bir tesisten aynı türün farklı bireylerini getirterek aşılama yapmak doğru mudur?

Bu sorunun kısa cevabı, hayır herhangi bir sorun olmaz. solucan

Her şeyden önce, halk tarafından yanlış bilinen ve mutlaka düzeltilmesi gereken bir nokta var: Farklı tür solucanlar elde etmek amacıyla, birbirinden farklı türlerin bir araya getirilerek genetiğinin değiştirildiği ve melez bir tür elde edildiği bilgisi yanlıştır. En basit tabiriyle uydurma bir bilgidir.

cup-of-worms600x5532

Vermikompost üretiminde kullanılan solucanlar (Red wigglers, Eisenia Foetida vd.) melez türler değildirler. Bu söylem ancak ve ancak, solucan satıcılarının ürünlerini öne çıkarmak için kullandıkları bir pazarlama taktiği olabilir. Bunun yanısıra, “hibrit solucan” terimi, bazı kişilerin de tam tersi bir açıdan konuya yaklaşarak hibrid olmanın tu-ka-ka bir şey olduğu yönünde söylemler sergilemesine de yol açmaktadır. Sonuç olarak, “Süper Hibrit Solucan” söylemi normal ve sıradan bir “solucan” söylemine göre daha çekici ve kulağa hoş gelmektedir, bu da albenisini artırmaktadır ancak doğru değildir. Bu nedenle, vermikompost üretiminde kullanılabilen ve kısır olmayan HİBRİT SOLUCAN DİYE BİR ŞEY YOKTUR.

Ancak bu tür pazarlama tekniklerine aldanmamak gerekir, çünkü hibrit solucan terimi doğru olmamakla beraber bahsi geçen “hibrit solucanlar” eğer var iseler, öyle üstün bir tür de olamazlar.

Birçok solucan türü yapısal olarak birbirleriyle doğal olarak çiftleşemezler. Örneğin Eisenia Feotidas ve Lumbricus Terrestis türlerinin çiftleşmesi bir insanla bir gorilin çiftleşmesi gibi bir şeydir.

Bu durum normal olarak genetik bir yolla olmaz.

Earthworm_-_L._terrestris_cocoonsİki solucan türü hemen hemen aynı görünüm ve aynı bilimsel sınıflandırma altında olabilir: “Lumbricidae” familyası… Fakat insan ve goril de aynı familyaya üyedir: “Hominidae”… Dahası ve işin biraz da komiği, bir solucanın bakış açısıyla insan ve goril birbirine çok benzeyen iki canlı gibi de görülebilir.

Gelelim esasa, hibrit solucan diye bir şey olabilir, fakat bu ancak bilimsel koşullar altında ve birbirine çok yakın akrabalar arasında mümkündür.

Evans ve Guild adlı araştırmacılar L.Rubellus ve L. Festivus türlerinden başarıyla bir melez tür elde edebildiler. Ancak bu kokonlardan yavru çıkma oranının oldukça düşük olduğu, kokondan çıkan bu hibrit solucanların kısır olduğu ve daha fazla hibrit solucan üretmek amacıyla çiftleşemedikleri tespit edilmiştir.

Hibrit elde edebilme olasılığı en iyi biçimde katır (at ve eşekten üreme) ve “liger” (erkek aslan ve dişi kaplandan üreme) denilen canlılar gözlemlendiğinde anlaşılacaktır. Katır ve Liger elde etmek mümkündür ancak bu durum birbirine çok yakın türler arasında ve doğal koşullarda çok nadir olan bir durumdur. Bu hayvanlar daima kısırdır.

Tiger-worms-Eisenia-fetida_full_size_landscapeEisenia Foetida farklı bir tür veya hibrit bir tür değildir. Bu solucanlar doğal olarak var olan solucanlardır ve vahşi hayatta yaygındırlar (tabi ki her yerde değil). Kompost üretiminde kullanılan solucanlar, toprağın derinlerinde tünel kazarak yaşayan toprak solucanlarının tam aksine yüzeye yakın bölgelerde yaşarlar. Bu tür yüzeyde yaşayan solucanların yaşamlarını sürdürebilmeleri ve avcılardan korunabilmeleri için yüzeyde bol miktarda organik materyalin olması gerekmektedir.

Burada bahsedilen bu tür yerlerden birisi orman zemin tabakasıdır.

Şimdi bu detaylar anlaşıldığına göre artık sorumuza dönebilir ve cevaba yeniden bakabiliriz: Aynı kap içinde yaşayan kırmızı solucanların birbirleriyle çiftleşmeleri bir problem oluşturmayacaktır, çünkü doğal bir türü temsil etmektedirler. Bu aynen Dünya denilen sistemde yaşayan tüm insanların birbirleriyle olan ilişkilerine benzetilebilir.

Burada akla takılan ve endişe yaratan soru, aynı kap içinde sürekli olarak bir arada yaşayan aynı solucanların genetik olarak farklılık barındırmaması bilgisinden kaynaklanmaktadır. Bu durumda, zaman içinde solucanlar sürekli olarak aynı tür genetik yapıya maruz kalacaklardır. Fakat bu endişe, eğer solucanlar kolayca yaşayabilen hibrit veya  mutantları bol miktarda üretebiliyorsa  (aynen bakterilerde olduğu gibi) geçerlidir. Bunun için de sistem değişmez bir şekilde sürekli olarak yeni gen girişine gereksinim duyacaktır. Yani eğer sisteme farklı gen türleri girişi varsa sistem hibrit ve/veya mutant üretir. Fakat eğer sistem dışarında farklı gen türleri girişine kapalı ise o halde sistemde hibrit tür oluşmaz. Bu nedenle aynı tür solucanların uzun süre bir arada yaşamaları genetik açıdan bir sakınca yaratmaz.

earthworms-accelerate-global-warming-climate-changeFakat diğer yandan, kırmızı solucanlar (Eisenia Foetida) doğal türler oldukları için bunu yapamasalar da, bir solucan gübresi kabında bulunan milyonlarca solucanın sahip olduğu gen havuzu sistemin kendiliğinden bu şekilde işlemesini  mümkün kılabilmektedir. Ancak böyle bir durumda yaşayabilen mutasyonlar oldukça nadir bir şekilde meydana gelmektedir ve mutant bir solucan çok büyük bir olasılıkla ya yaşamını sürdürememekte ya da kısır kalmaktadır.

Aslında, bir solucan kabından gelen ve dünyanın diğer bir köşesindeki doğal ortamdan gelen kırmızı solucanlar esasen aynı tür genetik yapıya sahip olacaklardır, çünkü aynı türlerdir. Örneğin Türkiye’deki bir insan ile Avustralya’daki bir insanın aynı genetik yapıya sahip olması gibi…

Yani sonuç olarak bir solucan kabında sürekli olarak bir arada bulunan solucanlar genetik anlamda bir risk oluşturmazlar ve zamanla kısırlaşma meydana gelmez. Endişe edecek bir şey yoktur.

 

Etiketler:

Yorumlar

  1. yunus yalcin diyor ki:

    Peki savas bey kirmizi solucanlarin bulundugu kaba bahceden topladigimiz solucanlari koyarsak bir sıkıntı olurmu. Dere kenarı yatağında cok fazla solucan var bunlari toplayip kaliforniya turu solucanlarin bulundugu kaba koyarsam sıkıntı olurmu.

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Yunus,

      türlerden biri diğerine baskın gelebilir. Bu durumda yapı olarak daha zayıf olan kırmızı solucanlar yaşam şansı bulamayabilir. Bununla beraber, bu iki farklı tür farklı ısı, nem ve pH derecelerinde yani farklı yaşam koşullarında yaşamaya alışkın oldukları için bir arada aynı ortam ve koşullarda yaşayamazlar. Verim alamazsınız. Şöyle düşünün, eğer bu mümkün olsaydı doğal ortamlarında bu iki tür zaten bir araya gelirdi.

  2. turgut diyor ki:

    savaş bey merhaba 3000 adet kaliforniya solucanım var strafor kutularda hayvan gübresiyle bakıyorum bir arkadaşım aldığım solucanların melez olabileceğini eğer melez ise üremelerinin yavaş olacağını söyledi solucanları alalı 20 gün kadar oldu piyasaya göre biraz hesaplı almıştım gayet iyi çalışıyorlar acaba dediği gibi olabilirmi?

    1. Savaş Gönen diyor ki:

      Sayın Turgut,

      melez diye bir şey yoktur. Ancak farklı türlerin bir arada olması veya bütünüyle farklı bir tür olması diye bir şey olasıdır. Tabi bunu bilmek pek kolay değildir, en azından birebir canlı olarak görmeden bir şey söylemek çok zor.

      Solucan alırken bilindik bir yerden almaya özel gösterin.

      Saygılarımla.

Yorum Yaz