Solucan Gübresi Bilgi Portalı 06 Aralk 2016

Solucan Humusu ve Fungus Kontrolü

Solucan Humusu ve Fungus Kontrolü

Solucan Humusu ve Fungus Kontrolü

Solucan Humusu Kullanarak Mantar Hastalıklarını Önleme

George Hahn

Not: George Hahn Kaliforniya Vermikültür’ün başkanıdır.  Hahn’ın şirketi Wormgold® markasıyla saf solucan gübresi ve diğer solucan gübresi ürünleri üretmektedir. Bu makale Kaliforniya Ender Meyve Yetiştiricileri A.Ş.’nin “Fruit Gardener” adlı yayın organında yayınlanmıştır. Burada okuyacağınız makale kısmen özet olarak yeniden düzenlenmiştir.

toprak bakterisi ve mantarlar

toprak bakterisi ve mantarlar

Solucan gübresi kullanarak fungus kontrolü sağlama fikri, mantar kontrolünde geleneksel yaklaşımlardan radikal bir biçimde farklı olması itibariyle yalan bir bilgi gibi gelebilir. Ancak, alan testleriyle de desteklenen akademik araştırmalar, başlıca mantar sorunlarının solucan gübresi kullanarak çözülebileceğini ortaya koymuştur. Solucan gübresi 10.000’den fazla farklı biyolojik organizma içermektedir. Bir dizi bakteri, küf, mantar, aktinomiset, kitinaz vb. mantar hastalıklarını da içeren birçok bitki sorununun çözebilme kapasitesine sahip olan elemanlar sağlıklı bir toprak besin ağı oluşturmaktadır.

Mantar istilası tüm bitkilerde büyüme sorunlarının önemli bir nedeni olarak bilinmektedir ve mantarın diğer toprak organizmalarına olan oranı dengesiz bir hal aldığı için bitkiler zarar görür. Belli bir mantar sorun olmayabilir ama oran ve denge meselesi önemlidir. Eğer toprakta bulunan fungusların dengesi uygun oranda ise, bu durumda funguslar kilit bir rol oynarlar ve toprak besin ağının faydalı bir parçasını teşkil ederler. Fakat eğer funguslar dengenin dışına çıkarlarsa bu durum ciddi bir sorun olur. Funguslar sadece kontrolsüz bir biçimde çoğalmakla kalmazlar aynı zamanda artan oranda gıda tüketimine de neden olurlar. Mantarlar için ana besin kaynağını ise azot oluşturmaktadır. Mantarlar tarafından tüketilen azot bağlı duruma gelir ve bitki tarafından kullanılamaz. Dengesiz mantarlardan kaynaklanan yetersiz büyüme nedeniyle bitkiler azot açlığı içine düşerler. Fungus oranı dengesiz bir biçimde büyürse, toprakta bulunan sporlar toprak dışına çıkarak bitkilerin yapraklarına bulaşabilirler.

Geleneksel Mantar Kontrolü

Mantar ilacı kullanımı

Mantar ilacı kullanımı

Geleneksel mantar kontrol yöntemi, temas halinde olunan fungusu öldürmek için tasarlanmış olan toksik fungusit kullanılmasını içermektedir. Toksik fungusit tarafından öldürülen mantardaki azot bitki tarafınan kullanılamamaktadır. İçerdiği azotun bitkiler tarafından kullanılabilmesi için, ölen mantarı ayrışmaya uğraması gerekmektedir (başka canlılar tarafından tüketilmek veya kompostlanmak suretiyle).

Toksik fungi, diğer faydalı toprak organizmaları tarafından yenilerek tüketildiğinde, kalan fungusit nedeniyle yararlı organizmaların bazıları ölmektedir. Mantar tüketen organizmalar, topraktaki mantar dengesi korumanın biyolojik yollarından bir tanesidir. Mantar tüketen faydalı organizmalar olmaksızın, toprak çok daha fazla dengesiz bir hale gelecektir.

Fungusitler toprağı zehirler

Fungusitler toprağı zehirler

Eğer fungusitler sadece istenmeyen mantarları öldürecek biçimde tasarlanmış olsalar bile, mantarların öldürülmesi toprak için yine de tehlike arz etmektedir; çünkü bu durumda mantarlarla beslenen yararlı organizmaların besin zincirini de sınırlamış olursunuz. Eğer yeterli besin kaynakları olmazsa bu istenmeyen mantarlarla beslenen bu yararlı organizmalar yaşayamazlar. Onlar olmadığında ise, kalan mantarların içerdiği azotun toprağa geçmesi ve kullanılabilir duruma gelmesi imkânsız hale gelir. Sonuç, tüm bitkiler için verimliliği düşmüş olan bir toprak demektir.

Fungusitlerin dar bir etki alanı ve düşük toksisiteye sahip olmaları gerektiğine dair yönetmelikler şart olmalıdır. Eğer fungusitler geniş bir toksisite düzeyine sahip olmayı sürdürürlerse, durum fungus istilasından çok daha büyük sorunların ortaya çıkması ile sonuçlanabilir. Bir fungusit öldürme seviyesinin altında düşürülürse, bu kez mantar lar tedavi edilen toprağı tekar istila etmeye başlayacaklardır. Fungusla beslenen protoza ve nematodların yokluğunda (fungusitler onların besin kaynaklarını yok ettiğinde onlar da ölecektir) funguslar herhangi bir sınırlama olmaksızın kat kat çoğalabileceklerdir. Birçok yetiştirici ve bahçıvanın kişisel deneyimlerinin de kanıtladığı gibi, fungusit uygulandıktan sonra mantar sorununu yeniden ortaya çıkması genellikle [bitki ve toprak için] ilk istiladan çok daha fazla öldürücü olmaktadır.

Solucan Gübresi ile Fungus Kontrolü

Gübreleme ve Malçlama

Gübreleme ve Malçlama

Organik bahçecilik savunucuları yıllardır kompost kullanıldığında mantar sorunlarının azaldığını iddia etmektedirler. Benzer iddialar kompost endüstrisi tarafından da edilmiştir. Solucan gübresi toksik değildir ve toprak besin ağının herhangi bir kısmına zarar vermez. Aslında, solucan gübresi geniş bir yelpazeyi kapsayan faydalı toprak organizmalarını içermektedir, bu nedenle mantarlarla beslenen organizmaları içeren toprağa solucan gübresi uygulanmasının fungal sorunları dengeye oturtacağını düşünmek pekâlâ mantıklıdır. Aşağıdaki arazi testleri bu teoriyi sınamak için gerçekleştirilmiştir.

Saha Testleri

İlk alan testi Kaliforniya eyaleti, San Diego bölgesinde peyzaj uygulamasını içermektedir. Nispeten büyük bir konutun yamacına (yaklaşık 9 m x 60 m) altı yıl önce Disneyland buz çiçeği bitkisi dikilmiştir. Yamacın %75’i hiç bitkinin büyümediği kel bölgeydi. Mevcut buz çiçeği bitkisi oldukça hastalıklı görünüyordu ve iki yıldır herhangi bir yeni sürgün büyümesi gözlenmemişti. Yapılan birçok yeni bitki dikimi ölümle sonuçlanmıştır. Dikimi yapılan diğer bitkilerde de herhangi bir büyümenin gerçekleşmediği olumsuz sonuçlar gözlenmiştir. Peyzaj mimarı tarafından yapılan toprak testleri dengesiz bir phytophthora (bitki mantarı) yoğunluğu olduğunu ortaya koymuştur. Birçok fungusit uygulaması yapılmış ancak net bir pozitif sonuç alınamamıştır.

Ohio Eyaletinin solucan gübresi ile yetiştirme çalışmaları, uygulanacak olan optimum solucan gübresi oranını %10-%20 olarak belirtmiştir. Bu miktar toprağa serildiğinde 1.25 – 2.5 cm.lik solucan gübresi tabakasına denk gelmektedir. Bu veri rehber olarak alınmış ve tüm yamaca 2.5 cm solucan gübresi katmanı uygulanmıştır. Son fungusit uygulaması 60 gün önce yapılmıştır. Toksisite yoğunluğunun solucan gübresinin biyolojisi için zararlı bir durum oluşturmadığı tespit edilmiştir. Herhangi yeni bir bitki dikimi veya test uygulaması yapılmadan önce 30 gün beklenmesine karar verilmiştir. 30 günün bitiminden önce, mevcut bulunan tüm buz çiçeği bitkileri kuvvetli bir yeni büyüme göstermiştir. Yamaca hızla kök salan ve gelişen yeni buz çiçeği bitkileri dikilmiştir. Toprak phytophthora (bitki mantarı) düzeyi açısından test edilmiş ve neticenin olması gereken kılavuz aralığında olduğu tespit edilmiştir. Aradan geçen iki yıldan sonra bile söz konusu yamaç hâlâ buz çiçeği bitkileriyle yemyeşil durumdadır.

Daha sonra bir limon ağacı korusu test edilmiştir. Bu koruda oldukça yoğun bir phytophthora konsantrasyonu tespit edilmiştir. Ağaçların her biri sağlıksız bir yeşil renge sahipti ve kabuk reçinesi salgılıyorlardı. Otuz ağaca 2,5 cm.lik solucan gübresi uygulaması yapıldı. Dört hafta içinde ağaçlarda belirgin bir iyileşme gözlenmiştir.

Akademik Araştırma Doğrulanması:

mantalarİlk literatür taramasında, mantar sorunlarını çözmek için solucan gübresi kullanımına dair araştırmalara rastlanmamaktadır. Saha testlerinin başarıyla ispatlamasından sonra daha titiz bir literatür araştırması gerçekleştirilmiştir. Sıkı akademik protokol kapsamında, mantar kontrolünü sağlamak amacıyla solucan gübresi kullanımına dair dört araştırma makalesi tespit edilmiştir; solucan gübresi kullanarak Phytophthora nicotiniae, Fusarium oxysporum, Sclerotinia sclerotium ve Sclerotum cepivorum kontrol altına alınabilmiştir.

Eğer solucan humusu çok az bir miktarda kullanılacak olursa aşılanmış toprak testlerinde fungus kontrolü sağlanamamaktadır. %20 düzeyinde (yaklaşık 2.5 cm.lik katman) solucan humusunun kullanıldığı toprak testleri etkili sonuç göstermiştir ki bu oran aynı zamanda araştırma makalelerinde de etkili yoğunluk olarak onaylanmıştır.

Gelişmiş Uygulamalar ve Ek Testler:

Belirgin mantar sorunları yaşanan birçok durum, yine %20 oranında solucan gübresi uygulamasıyla test edilmiş ve sonuçlara göre 30 günden daha kısa bir zaman içinde açık bir iyileşme görülmüştür.

Saha testleri tamamen kuruyan solucan gübresi ile ilgili bir problemi ve kuruyan solucan gübresinin neden olduğu hidrofobik etkiyi ortaya koymuştur. Solucan gübresi, her dışkılandıkça solucan tarafından bir madde ile kaplanır. Bazıları bu maddeyi mukus olarak tanımlar. Bu sayede solucan gübresi partikülleri, yaklaşık olarak %40 nem oranına sahip olduğunda, aynen süzme peynirde gibi bir arada dururlar. Bu nem düzeyinin altına inildiğinde, her bir solucan gübresi partikülünün üzerindeki söz konusu bu kaplama, kuru una benzer bir biçimde, gübrenin suya tepki vermesine neden olur. Su gübrenin yüzeyinde damlacıklar oluşturur ve daha sonra eğimden dolayı yuvarlanarak kayar ve gübreden uzaklaşır (hidrofobik etki.) Solucan gübresi katmanının, bir tabaka kompost veya malç ile kaplanacak olması, gübresinin bu  hidrofobik etkisini çözecektir. Kompostun gözenekli yapısı nemi aynen bir sünger gibi hızla yakalar ve suyun altta kalan solucan gübresine nüfuz etmesine olanak tanır.

Fungus kontrolü için yapılan saha testi göstermiştir ki, eğer solucan gübresi nemini koruyacak olursa etkisi daha da artmaktadır. John Buckerfield’ın bağcılık büyüme testi, uygulanan solucan gübresinin üzerine bir tabaka malç eklenmesinin büyüme etkinliğinde belirgin bir iyileşme meydana getirdiğini ortaya koymuştur. Buckerfield solucan gübresi olmaksızın tek başına uygulanan malçın büyümeden sorumlu olmadığını göstermiştir. O, tam kapasite etki elde edebilmek için solucan gübresinin içerdiği nemi muhafaza etmek amacıyla malç tabakasına ihtiyaç duyulduğuna güçlü bir biçimde inanmaktadır. Malç/solucan gübresi tabakasının hızlı nüfuzu ağaç uygulamaları için açıktır. Yeni beslenme köklerinin yayılımı da, bu tabakadaki materyalde yer alan faydalı besinlere nasıl ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

Kök yayılımı gözlemi, patates ile yapılacak olan basit bir test aralığıyla görülebilir. Saydam bir saksısının içindeki üst toprağın altına bir başparmağın tırnağı kadar solucan gübresini dökün. Saksının dış kısmından, gübresinin bulunduğu noktayı dair şeklinde işaretleyin.Saksıya bir patates dikin ve besenme köklerini gözlemlemeye başlayın. İlk kök uzantıları dair içine aldığımız ve solucan gübresinin olduğu katmana değer değmez büyüleyici bir şey meydana gelecektir; birkaç gün içinde tüm patatesin etrafındaki küçük beslenme kökleri yön değiştirerek solucan gübresini bulunduğu katmana yöneleceklerdir. Büyülü bir biçimde, az bir miktardaki solucan gübresi beslenme kökleri tarafından tamamen çevrelenmiş olduğundan, çizdiğimiz dairenin bulunduğu alan patatesin beslenme merkezi olacaktır.

Yaşamı Tehdit Etmez

Sağlıklı bir toprak için gerekli olan biyolojik yaşamla dolu olduğundan dolayı solucan gübresi kullanın. Eğer toprak bir herbisit (mantar öldürücü) ya da pestisit (böcek öldürücü) ile doyurulmuş ise solucan gübresinin biyolojik yaşamı ölümle yüz yüze gelecektir. Yapraklara herhangi bir fungusit veya pestisit uygulaması yapmadan önce malç/solucan gübresi katmanını bir plastik örtü ile kaplayın.

Tekrarlı Uygulamalar

İlk yıl 2.5 cm kalınlığında solucan gübresi ve bir katman malç uygulayın. Daha sonraki yıllarda uygulamayı 1.25 cm.lik solucan gübresi ve malç katmanı şeklinde uygulamaya devam edin. İyileşen büyüme ve azalan sorunlarla birlikte ağaçlarınız için sağlıklı bir toprak-besin ağı sağlayan fungus oranı dengeye oturacaktır.

Kaynak: www.organicrosecare.org

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz