Solucan Gübresi Bilgi Portalı 08 Aralk 2016

Solucan Gübresinin Bitki Besleme Amaçlı Kullanımı

Solucan Gübresinin Bitki Besleme Amaçlı Kullanımı

Solucan Gübresi: Vermikompost – Vermikompostun Kullanım Alanları

       Yrd. Doç. Dr. Bülent YAĞMUR                 Prof. Dr. Dursun EŞİYOK Solucan
       E. Ü. Ziraat Fakültesi                      E. Ü. Ziraat Fakültesi
       Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü       Bahçe Bitkileri Bölümü
       bulent.yagmur@ege.edu.tr                    dursun.esiyok@ege.edu.tr

 Solucan

Vermikompost çok sayıdaki tarım bitkisinde verim artışı sağladığı için “mükemmel bir organik gübre” olarak tanımlanmıştır. Vermikompostun sıra dışı pozitif etkisinin ortaya çıkışında makro ve mikro besin içeriğinin yüksek seviyelerde olmasının yanı sıra, önemli miktardaki solucan salgılarının da bu etkinin ortaya çıkışında önemli bir faktör olduğu düşünülmektedir. Solucan Solucan

Chrysanthemum morifolium

Chrysanthemum morifolium

Araştırmacılar, toprak solucanlarının bazı metabolit ve vitamin B/D grubu bileşiklere benzer maddeleri ürettiklerini ifade etmektedirler (Anonymous, 2007). Bu sebeple, Chrysanthemum morifolium çiçeğinin ticari amaçla üretiminde solucan kompostunun kullanımı özellikle tavsiye edilmiştir (Anonymous, 2007). Edwards. (1995) çok sayıda sebze, meyve, çiçek ve bahçe bitkileri ile denemeler yapmış ve vermikompostun bitki büyümesini teşvik konusunda, aerobik kompost ve ticari saksı toprağı karışımlarından çok daha yüksek performans gösterdiğini rapor etmiştir. Vermikompostun bitki kuru ağırlığını ve bitki N alımını (Şekil 1) arttırdığı ispatlanmıştır (Edwards, 1995). Cantanazaro (1998) gübrelerin besin serbestlenmesi ile bitkinin bu besini alımı arasındaki eş zaman uyumunun önemini göstermiştir. Vermikest gibi yavaş salınım yapan gübreler bitki verimini arttırırken, sızma yoluyla besin kaybı da azalmaktadır. Solucan

Vermkestin bir başka önemli özelliği, mikoriza fungus (vesicular/arbuscular) büyümesinin, solucanların mikoriza_41bulunduğu yerlerde artmasıdır (Kale ve ark., 1992). Toprak solucanlarının canlı mikoriza fungus parçalarını taşıdıkları bilinmektedir. Bir toprağın agregat oluşturabilme kapasitesi o toprağın, su hareketi, gazların difuze olması ve köklerin toprakta büyüme ve gelişmesini belirleyen bir ölçü olarak kabul edilir. Solucanlar toprakta suya dayanıklı agregat oluşumunu arbüsküler mikorizal fungusları taşıyarak dolaylı olarak teşvik eder (Wright ve Upadhyay, 1998). Fidan yetiştiriciliğinde saksılara solucan konulmasının, üç ağaç türünde artan mikorizal enfeksiyonla beraber, bitki gelişimini pozitif yönde etkilediği ve bunun muhtemelen, kök bölgesinde bu fungusun yayılması sonucunda gerçekleştiği düşünülmektedir (Wright ve Upadhyay, 1998). Solucan

Kentsel çöplerden üretilmiş bir vermikompost uygulamasında, toprak pH’sında düşme bunun yanında mısır bitkisinin kuru ağırlığında artış saptanmıştır (Sharma ve ark., 2005). Bu artış, vermikompostun kireç ve mineral gübre veya her ikisiyle birden karıştırıldığında daha yüksek düzeyde gerçekleşmiştir. Vermikestin bitkinin N bağlama gücünü arttırarak aerobik komposta göre daha fazla miktarda oksin sağladığına inanılmaktadır. Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan

VERMICOMPOST_1514058f

Lumbricus terrestrisKaliforniya’da yapılan bir çalışmada, Lumbricus terrestris’in, sulanan bir elma bahçesine bırakılması sonucunda yüzey döküntü örtüsünün daha hızlı parçalandığı ve böylece toprağın daha verimli hale geldiği tespit edilmiştir (Werner, 1997). Werner (1997), Küba’da 170’den fazla merkezin gübre olarak kullanılmak üzere vermikompost ürettiğini ifade edilmiştir. Küba’daki vermikompost materyali olarak çoğunlukla sığır gübresi kullanılmakta, bunu domuz ve koyun gübresi, kahve ve şeker kamışı artıkları, diğer ürünlerin hasat artıkları ve kentsel çöpler izlemektedir. Sığır gübresi, hasat ve kahve artıkları sırasıyla en az 15, 30 ve 45 gün ön kompostlaştırma (aerobik) işleminden geçirilmektedir. Solucan

cuba_organica_08Vermikest Küba’da tütün yetiştiriciliğinde gübre olarak kullanılan sığır dışkısının yerine kullanılmaktadır. Bu yeni uygulamada, önceden 45 t/ha sığır gübresi kullanılan alana 4 t/ha vermikest verilmiş, sonuçta yaprak klor miktarının %1 den %0.4 düşürerek yaprak kalitesinin arttığı gözlenmiştir (Werner ve Cuevas, 1995).

Avustralya’da üzüm artıklarından yapılan vermikompostun asmaların dibine ince malç olarak ilave edilmesi, ilk hasat zamanında, üretim miktarını %20-50 oranında arttırmıştır (Edwards ve Burrows, 1988). Hindistan’da, organik maddeyle beraber solucanların çay bitkileri arasına gömülmesi sonucunda, çay üretimini %75 ila %240 oranında arttırmıştır (Sharma ve ark., 2005). Amerika birleşik devletleri, Japonya ve Çek Cumhuriyeti gibi ülkelerde vermikompost uygulamalarının buğday verimi %15-20; mısır verimini %30-50; yaprakları yenen (Şekil 2) pancar verimini %15-20; patates (Şekil 3) verimini %50-80, biber (Şekil 4), domates (Şekil 5) ve hıyar verimini %20-30; şeftali ve üzüm verimini %80-100; çilek verimini %30-35 oranında arttırdığı belirlenmiştir. Solucan

Vermikompostun Hastalık Baskılama Amaçlı Kullanımı Solucan

Son yirmi yılda, çeşitli organik artık/atıklardan üretilen vermikompost ürünlerinin, toprak kökenli bitki mantar hastalıklarını kontrol ettiği belirtilmektedir (Chaoiu ve ark., 2002; Edwards ve Arancon, 2004; Şimsek-Erşahin ve ark., 2008). Sığır gübresinden (Szeczh, 1999; Szczech ve Smolinska, 2001), sıvısı ayrıştırılmış büyükbaş katı atıklarından (Kanangara ve ark., 2000), kanalizasyon atıklarından (Szczech ve Smolinska, 2001) ve sebze, ağaç kabuğu ve sığır gübresi karışımından üretilen (Şimsek-Erşahin, 2007) vermikompost ürünlerinin, sırasıyla, Phytophthora nicotiane, Fusarium oxysporium, F. Lycopersici ve F. oxysporium ile Rhizoctonia solani’yi kontrol edebilme kapasiteleri test edilmiştir. Ayrıca ticari olarak piyasada mevcut bazı vermikompost ürünlerinin hastalık baskılama etkinlikleri, hıyarda Pythium, çilekte Verticillium, kırmızı turpda Rhizoctonia ve üzümde Phomopsis ve Sphaerotheca fulginae üzerinde denenmiştir. Solucan

bitki hastalıkalrı baskılama

Vermikompostun hastalık baskılama mekanizmaları konusunda fazla bir çalışma olmamakla beraber, aerobik kompost ile yapılan çalışmalarda R..solani dışındaki Pythium, Phytophthora, Fusarium gibi kök çürüklük patojenlerinin genel baskılama mekanizması ile kontrolünü sağladıkları ifade edilmiştir (Hoitink ve ark., 1997). R. solani’nin sebep olduğu fide çökerten hastalığının ise bu patojene özel biyolojik kontrol ajanları ile baskılanabildiği bildirilmiştir (Şimşek-Erşahin, 2007). Bu baskılama tipi daha önce Hoitink ve arkadaşlarının (1997) aerobik kompost ile yaptığı çalışmalarda da ifade edilmiştir. Vermikompost ürünleriyle yapılan çalışmalar, hastalık baskılama etkisinin, aerobik kompost ürününde olduğu gibi, biyolojik olduğunu (Szeczh, 1999; Şimşek-Erşahin, 2007; Şimşek-Erşahin ve ark., 2008) ifade etmişlerdir. Hastalık baskılama etkisinin kaynağı olarak, sindirim sisteminde salgılanan mukusun mikrobiyolojik çeşitlilik ve biyokütle bakımından mantar, bakteri ve aktinomiset populasyonlarının artışını sağladığı (Szeczh ve Smolinska, 2001), bununda ortamdaki mikrobiyal yarışı arttırdığı düşünülmektedir (Edwards ve Arancon, 2004). Baskılama etkisinin, steril vermikestin hem in vitro (Şimşek-Erşahin, 2007) hem de in vivo (Krause ve ark., 2001) ortamda kullanıldığında kaybolması bu etkinin biyolojik kaynaklı olduğunu ispat etmektedir. Solucan

Organik temelli kompost ürünlerinde (aerobik ve mezofilik) hastalık baskılama etkisinin sağlanmasında bir diğer önemli faktör, ürünün elde edilmesinden sonra dinlendirilmesinin sağlanmasıdır. Bu dinlendirme süresi organik materyalin parçalanma düzeyini arttırmaktadır. Organik materyal parçalanma seviyesinin aerobik kompost ürünlerinde biyolojik kontrol ajanlarının hem çeşitliliğini hem de aktivitelerini etkilediği belirtilmiştir (Hoitink ve ark., 1997). Şimşek-Erşahin (2007) tarafından yapılan çalışmada, vermikompost elde edildikten sonra sekiz ay dinlendirilen ürünün içinde bulunan biyolojik kontrol ajanlarının aktivitelerini arttırmış olduğu düşünülmüştür. Solucan

Saksı toprağı karışımında kullanılan vermikompostun, saksı toprağı ile karışım oranı baskılama etkisinin sağlanmasında önem arz etmektedir. Saksı ortamı için %20’lik karışım oranı etkili ve sürekli bir hastalık kontrolü için yeterli bulunmuştur (Szcezh, 1999; Şimsek-Erşahin ve ark., 2008). Noble ve Coventry (2005) aerobik kompost ürünleriyle yaptıkları hastalık baskılama çalışmalarında, %20’lik saksı karışım oranının (v/v) genelde hastalık kontrolü için yeterli olduğunu ifade etmiştir. Sebze, ağaç kabuğu ve sığır gübresi karışımından üretilen vermikompostun, hıyarda R. Solani’nin sebep olduğu fide çökerten hastalığı üzerindeki kontrol etkinliği konusunda yapılan çalışmada (Şimşek-Erşahin, 2007), üretilen vermikompostun etkinliği ile Trichoderma harzianum bulaştırılan vermikompostun etkinliği kıyas edilmiştir. T. harzianum ile bulaştırma yapılmamış olan vermikompost tek başına T. Harzianum’ un sağladığı hastalık kontrol etkinliğini sağlamıştır.

bitki besleme

Sonuç olarak kompostlamada solucan kullanılmasının yararları sadece toprak mikrobiyal aktivitesini artırmaları ve ortamın besin elementi konsantrasyonunu arttırarak, bitkisel ürünü arttırması değil aynı zamanda ortamda hastalık etmeni olan patojenleri de baskılamalarıdır. Bitkisel üretimde vermikompost kullanımının artırılması toprakların sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik pek çok eksikliği de tamamlayabilecektir. Vermikompost, yavaş salınımlı olması ve kullanıldığı toprakta sağladığı fiziksel, kimyasal ve biyolojik iyileşmeler sebebiyle son zamanların en gözde organik gübredir.

Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan Solucan

Kaynaklar
Anonymous, 2007. Literature review of worms in waste management, Second Edition, Recycled Organics Unit (ROU), The University of South Wales, Sydney, Australia.
Cantanazaro CJ, Williams KA, Sauve RJ. 1998. Slow release versus water soluble fertilization affects nutrient leaching and growth of potted chrysanthemum. Journal of Plant Nutrition; 21:1025-36.
Chaoiu, H., Edwards, C.A., Brickner, A., Lee, S.S., Arancon, N.Q. 2002. Suppression of the plant diseases, Pythium (damping off), Rhizoctonia (root rot) and Verticillum(wilt) by vermicomposts [Electronic version]. Proceedings of Brighton Crop Protection Conference- Pests and Diseases. Vol. II, 8B-3, pp.711-716.
Edwards, C.A. and Burrows, I. 1988. The potential of earthworm compost as plant growth media. In Earthworms in Waste and Environmental Management (eds, C.A. Edwards & E.F. Neuhauser). Academic Publishing: The Hague, The Netherlands.
Edwards, C.A. 1995.  Historical overview of vermicomposting. BioCycle, 36 (6): 56-58.
Edwards, C.A. and Arancon, N.Q. 2004. Vermicomposts suppress plant pest and disease attacks. BioCycle. Vol. 45:51-55.
Hoitink, H.A.J., Stone, A.G., and Han, D.Y. 1997. Suppression of plant diseases by composts. Hortscience, 32:184-187.
Kale RD, Mallesh BC, Bano K, Bagyaraj DJ. 1992. Influence of vermicompost application on the available macronutrients and selected microbial populations in the paddy field. Soil Bioi Biochem; 24:1317-20.
Kannangara, T., Utkhede, R.S., Paul, J.W. and Punja, Z.K. (2000). Effects of mesophilic and thermophilic composts on suppression of fusarium root and stem rot of greenhouse cucumber. Canadian Journal of Microbiology. 46, 1021-1028.
Krause, M. S., Madden, L. V., and Hoitink, H. A. J. 2001. Effect of potting mix microbial carrying capacity on biological control of Rhizoctonia damping-off of radish and Rhizoctonia crown and root rot of poinsettia. Phytopathology 91:1116-1123.
Noble, R., and Coventry, E. 2005. Suppression of soil-borne diseases with composts: A review. Biocontrol Science and Technology. Vol. 15:3-20.
Sharma, S., Pradhan, K., Satya, S., and Vasudevan, P. 2005. Potentiality of Earthworms for Waste Management. The Journal of American Science, 1(1): 4-16.
Simsek-Ersahin, Y, 2007. Determination of suppresive effect of vermicast and its humic substances on root and stem rot of cucumber (Cucumis sativus L..) caused by Rhizoctonia solani (Kuhn) and Fusarium oxysporum f.sp. cucumerinum. PhD Thesis, Gazi Osman Pasa  University, Graduate School of Natural and Applied Sciences, Tokat, Turkey.
Simsek-Ersahin, Y, Haktanir, K, and Yanar, Y, 2008. Vermicompost from agricultural wastes suppress Rhizoctonia solani in cucumber seedlings. Submitted.
Szezch, M.M. 1999. Suppressiveness of vermicompost against Fusarium Wilt of Tomato.Jour. Phythopathology.Vol:147, Issue 3.pp. 155.
Szczech, M. and Smolinska, U. 2001. Comparison of suppressiveness of vermicomposts produced from animal manures and sewage sludge against Phytophthora Breda de Haan var. nicotianae.  Phytopath-Z, 149 (2), 77-82
Werner M, and Cuevas JR. 1995. Vermiculture in Cuba. Biocyde 37 (6): 57, 61-2.
Werner M.1997. Earthworm team up with yard trimmings in orchards. Biocycle 38(6): 64-5.
Wright SF, Upadhyay A. 1998. A survey of soils for aggregate stability and glomaiin glycoprotein produced by hyphae of arbuscular mycorrhizal fungi. Plant and Soil; 198: 97-107. Solucan

 

Kaynak: http://www.dunyagida.com.tr/dergioku.php?haberid=3202

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz